Dit zijn de klimaatmaatregelen van Rutte III op een rij

Regeerakkoord Het doel om de uitstoot van broeikasgassen met 49 procent te verminderen is ambitieuzer dan de Europese verplichting die ‘Parijs’ Nederland oplegt.

De kolencentrale in de Eemshaven. Als het aan het beoogde kabinet ligt gaan de vijf kolencentrales in Nederland uiterlijk in 2030 dicht. Foto Jerry Lampen / ANP.

Nederland gaat een streng klimaatbeleid voeren om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te halen. De uitstoot van broeikasgassen moet fors omlaag: om precies te zijn is het doel om 49 procent minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Dat is ambitieuzer dan de 40 procent vermindering die de EU de lidstaten vanwege ‘Parijs’ heeft opgelegd.

Een doel van 49 procent betekent een grootschalige omvorming van de energievoorziening, van woningen en industrie, want sinds 1990 boekte Nederland pas 11 procent ‘broeikaswinst’.

Om ‘Parijs’ te halen – een temperatuurstijging op aarde die minstens “ruim onder” de 2 graden Celsius blijft - is in 2030 echter een reductie van ongeveer 55 procent nodig. De regering wil dat percentage in 2018 in Europees verband hard krijgen. Als dat niet lukt, “streeft” Nederland ernaar om door een samenwerking in Noordwest-Europa de uitstoot verder te verlagen dan 49 procent.

Er komt een Klimaatwet. Daarin worden de hoofdlijnen vastgelegd van een klimaat- en energieakkoord dat tot 2030 loopt. Nu is er ook al een energieakkoord, maar dat loopt in 2023 af. In het regeerakkoord is ook al op hoofdlijnen afgesproken hoe de uitstoot van broeikasgassen met 49 procent moet dalen.

De grootste klimaatwinst wordt geboekt door twee maatregelen. Eén: alle vijf kolencentrales gaan uiterlijk in 2030 dicht. Twee: veel CO2 die vrijkomt uit de
industrie, energiecentrales en vuilverbranding wordt afgevangen en opgeslagen. Tot nu toe ging het in die discussie om ondergrondse CO2-opslag. Of de regering dat nu ook beoogt, staat niet in het regeerakkoord.

Verder komen er onder andere flink meer windparken op zee, worden woningen energiezuiniger, en moet de industrie energie besparen.

Aardgas niet langer gebruikt

Aan het eind van de regeerperiode, in 2021 dus, worden nieuwe woningen en andere nieuwe gebouwen niet meer verwarmd met aardgas. Er moeten jaarlijks ook 30.000 tot 50.000 woningen omgebouwd worden om gasvrij te worden. Alle nieuwe gebouwen moeten aangesloten worden op een warmtenet (stads- of industriewarmte) of op een verzwaard elektriciteitsnet dat geschikt is om warmte op te wekken. Nieuwbouwwijken krijgen niet meer standaard een gasnet.

Dat de kolencentrales sluiten, betekent ook dat het bijstoken van biomassa (in de praktijk houtsnippers) in de kolencentrales niet meer wordt gestimuleerd. Vanaf 2024 stopt de subsidie. Er komt een kilometerheffing voor vrachtwagens.

Benieuwd wat er verder nog in het regeerakkoord staat? Volg hier ons liveblog

De komende vier jaar wordt er per jaar bijna 4 miljard euro uitgetrokken voor energie- en klimaatmaatregelen. Een deel van dat geld (jaarlijks circa 670 miljoen euro) komt uit de verhoging van de belastingen op energie en afval. Het grootste deel ervan, 500 miljoen, komt voor rekening van burgers, de rest van bedrijven. Na 2020 trekt de regering bovendien ruim 600 miljoen minder uit voor de vergoeding voor zelfopgewekte energie: de “salderingsregeling”, zoals voor zonnepanelen. Die regeling wordt hervormd.

Ook de luchtvaart moet een grote bron van inkomsten worden. Er komt uiterlijk in 2021 een belasting op vliegtickets, hetzij in Europees verband of in Nederland. Dat moet de staatskas structureel 200 miljoen opleveren.