Onderzoek: werkgevers willen lagere AOW-leeftijd

'Sjorders’ maken zeecontainers aan elkaar vast met zware stalen stangen, op een schip in de Rotterdamse haven. Foto Rien Zilvold

Vier op de vijf werkgevers willen dat er een eind komt aan de automatisch stijgende AOW-leeftijd. Dat blijkt uit een onderzoek onder ruim duizend werkgevers door demografisch instituut NIDI dat deze maandag wordt gepubliceerd op economenwebsite MeJudice. Ondernemers en managers verwachten dat een vergrijzend personeelsbestand leidt tot meer ziektekosten en een lagere productiviteit. De AOW-leeftijd stijgt naar 67 jaar in 2021. Daarna stijgt die automatisch mee met de levensverwachting.

Vakbonden zullen tevreden zijn met dit onderzoek. De FNV pleit al langer voor het ‘bevriezen’ van de AOW-leeftijd, om die daarna veel langzamer te laten stijgen. Ook wil de FNV keuzevrijheid om de AOW eerder of later te laten ingaan.

Nu blijkt voor het eerst dat werkgevers dit soort voorstellen massaal steunen. In de NIDI-enquête zegt bijna de helft (46 procent) van de werkgevers zelfs terug te willen naar de AOW-leeftijd van 65 jaar. Eén op de drie wil de leeftijd vastzetten op 67 jaar. Niet meer dan 21 procent kiest voor de huidige praktijk, waarbij de AOW-leeftijd meestijgt met de levensverwachting.

Driekwart van de werkgevers is voorstander van een flexibele AOW, waarmee mensen hun staatspensioen eerder of later mogen laten ingaan.

Dit nieuws is politiek gevoelig omdat juist de partijen die Rutte III zullen gaan vormen (VVD, CDA, D66 en ChristenUnie) hebben besloten tot de verhoging van de AOW-leeftijd. En omdat zij daar, afgaande op hun partijprogramma’s, geen grote verandering in willen brengen.

Dit onderwerp zal naar verwachting juist urgenter worden, omdat de arbeidsmarkt verder blijft vergrijzen, volgens prognoses van onder meer uitkeringsinstantie UWV.

Werkgevers zijn negatiever gaan denken over de productiviteit van oudere werknemers, blijkt ook uit het onderzoek. Acht jaar geleden verwachtte nog maar één op de drie ondernemers dat de arbeidsproductiviteit zou dalen als het personeelsbestand vergrijst. Nu is dat meer dan de helft. „Er leeft een breed gevoel dat je niet iedereen kunt aanzetten tot langer doorwerken”, zegt hoogleraar pensioensociologie Kène Henkens, die het onderzoek leidde. „Dat is een duidelijke verandering.”

Er leeft een breed gevoel dat je niet iedereen kunt aanzetten tot langer doorwerken. Dat is een duidelijke verandering

Werkgevers willen meer maatwerk, denkt Henkens. Vroeger waren er allerlei mogelijkheden om eerder te stoppen met werken, zoals VUT-regelingen. Nu kan dat vrijwel alleen als je echt ziek bent. Voor werknemers met lichtere gezondheidsproblemen is er „geen makkelijke exitroute meer”, zegt Henkens. „Maar daar hebben werkgevers wel behoefte aan. Daar komt hun roep voor flexibiliteit vandaan.”

Eerder dit jaar spraken de werkgeverskoepels van ‘zware beroepen’ – de bouw, de metaalindustrie en de installatiebranche – zich al uit over dit onderwerp. Zij willen dat de politiek een oplossing vindt voor mensen met zware beroepen die de AOW-leeftijd niet halen.