Column

Oranje faalt in voetbal, maar wint in zonnewagenrace

Zap

Laat de voetbalpraatprogramma’s negen maanden op retraîte gaan, en maak in plaats daarvan meer uitzoekprogramma’s als ‘Einde speeltijd’.

De directeur van voetbalclub Telstar in Einde speeltijd!

Hoe gemeen kun je zijn? In de dagen waarin het Nederlands voetbalelftal wordt uitgeperst als een sinaasappel van een paar seizoenen oud, krijgt het land een dagelijks bulletin voorgeschoteld dat Oranje boven, down under heet. Op het meest zichtbare moment denkbaar, meteen na het journaal van acht uur – nog vóór de reclame.

Het gaat niet over mannenvoetbal, maar over wat we nog wél kunnen: briljante studenten laten knutselen aan futuristische racewagens en daarmee als een speer door Australië schieten. Al in de tweede etappe van de World Solar Race nam drievoudig wereldkampioen Delft de leiding, terwijl het Twentse team vanuit het achterveld de ene na de andere concurrent passeerde. Zij wel. Toen de Belgen werden ingehaald klonk het triomfantelijk: „De frieten zijn gebakken.” Dat zullen we in het stadion voorlopig niet horen.

De korte reportages in Oranje boven, down under (NOS/VPRO) zijn eerder sympathieke dan bijzondere televisie. Ontspannen gesprekjes met de deelnemers over de zonnerace worden gecombineerd met eerder opgenomen items over de technische achtergronden. De benzinepomphouder langs de route vertelt hoe hij binnenloopt door de behoefte aan fossiele-brandstof van de volgerskaravaan.

Verder bleef zondag het Oranjefalen uit de televisie lekken als uit een verwarmingsbuis waarin na elke reparatie nóg een gaatje blijkt te zitten. Het NOS Journaal bracht rouwende fans in Den Haag. Studio Voetbal praatte door over spelpatronen, nieuwe trainers en de vraag waarom de bondscoach een bepaalde vraag van een journalist onlangs zo neerbuigend behandelde. Help!

Schimmige overnames

Was er dan niets interessants over voetbal? Toch wel. Het tweedelige NTR-tweeluik Einde speeltijd! toonde hoe de organisatorische hulpeloosheid van de voetbalbestuurders die van Oranje op het veld naar de kroon steekt. Vorige week bleek dat niemand in Nederland serieus in staat is om iets tegen matchfixing te doen, zondag belichtten Iwan van Duren en Tom Knipping (Voetbal international) de al even schimmige wereld van de internationale clubovernames.

Mooie beelden van het vissende clubicoon Gène Hanssen. Hij zegt dat hij niet bij de promotie-degradatiewedstrijd van zijn Roda JC tegen MVV kan zijn – te zenuwachtig. Zijn clubliefde contrasteert met de schimmige eigenaar van de club, de Rus Korotaev. Die kwam in februari binnen met miljoenenbeloften, maar schreef niet lang daarop in Dubai een ongedekte cheque uit en werd opgesloten: Roda JC bleef in totale verwarring achter.

Vrijwel alle clubs hebben geld nodig, er zijn amper regels die eisen stellen aan overnames, laat staan dat er wordt gecontroleerd waar een plotselinge weldoener zijn ‘zak geld’ vandaan heeft. Deskundigen van De Nederlandsche Bank, Europol en een criminoloog kwamen allemaal tot de conclusie dat de Russen, Qatarezen en Chinezen die ineens miljoenen over hebben om een Europese club over te nemen (zelfs Telstar is gebeld!), waarschijnlijk meer geïnteresseerd zijn in witwassen dan in doelpunten maken. Voetbal is „het kortste ticket van onder- naar de bovenwereld”, zegt hoogleraar Marjan Olfers.

Einde speeltijd! stipte meer clubverhalen aan dan in ruim twee keer drie kwartier uitgezocht kunnen worden. Daarom een voorstel: geef tot het komende WK alle voetbalpraatprogramma’s negen maanden bezinningstijd en besteed de vrijgekomen zendtijd aan goed uitgezochte verhalen over sport, geld en macht. Werktitel: Het Hemd van de Leeuw.