Amerikaanse gedragseconoom Thaler wint economieprijs

Foto University of Chicago Booth School of Business / Reuters

De Nobelprijs voor Economie gaat dit jaar naar de Amerikaanse gedragseconoom Richard H. Thaler (72) van de University of Chicago. Dat maakte het Nobelcomité van de Zweedse Academie van Wetenschappen maandagochtend bekend. Thaler krijgt de prijs omdat hij menselijk gedrag, dat niet altijd rationeel is, integreerde in analyses van economische beslissingen. Hij ontvangt een bedrag van 9 miljoen Zweedse kronen (945.000 euro).

Thaler werd bij het grote publiek bekend door zijn populair-wetenschappelijke boek Nudge: Improving Decisions about Health, Wealth, and Happiness (2008), dat hij schreef met Harvard-hoogleraar Cass R. Sunstein. Het was Thaler die het begrip nudging in de economische wetenschap introduceerde. Menselijke (economische) keuzes zijn te beïnvloeden zonder regels of verboden op te leggen, liet Thaler zien.

Wat is nudging precies? We leggen het in deze video in vier minuten uit.

Gedragseconomen zoals Thaler gaven psychologie een plek in de economische wetenschap. Het onderzoek van de Amerikaanse hoogleraar draait om drie menselijke eigenschappen die volgens hem economische beslissingen systematisch beïnvloeden: beperkte rationaliteit, onze ideeën over eerlijkheid, en een gebrek aan zelfcontrole.

Met zijn onderzoek naar beperkte rationaliteit staat hij in de traditie van de Amerikaanse politicoloog en econoom Herbert A. Simon, die de Nobelprijs voor Economie won in 1978. Een andere beroemde gedragseconoom die de prijs won, is Daniel Kahneman, in 2002. Ook Kahneman kent veel belang toe aan niet-rationele overwegingen bij onze economische keuzes.

De Nobelprijs voor Economie werd in 1969 voor het eerst uitgereikt. De Nederlander Jan Tinbergen was toen een van de winnaars. Officieel heet deze Nobelprijs de ‘Prijs van de Zweedse Rijksbank voor Economische Wetenschappen ter Herinnering aan Alfred Nobel’. De prijs is later toegevoegd aan de andere Nobelprijzen, die uit 1901 stammen.

Lees ook een interview met Thaler uit 2010 over zijn boek Nudge ‘Ook juiste prikkels leiden tot verkeerde keuzes’