Brieven

Kaping De Punt (2)

Feiten omgedraaid

Twee mariniers erkennen in 1977 de vrouwelijke treinkaper te hebben neergeschoten. ‘Moord!’, roepen de nabestaanden. Maar het standrechtelijk executeren van treinreizigers uit deze trein is blijkbaar geen moord. Wie een ander van het leven berooft, voor een zaak waar hij of zij geen belang bij heeft, loopt het risico om zelf neergeschoten te worden en te overlijden aan deze verwondingen. De nabestaanden draaien de feiten om. Die mariniers handelden in opdracht van het toenmalige kabinet, om verder bloedvergieten van de nog aanwezige reizigers te voorkomen.

Internationaal strafhof

Overwinnaarsrecht

Bij het lezen van de onthullingen in NRC over het Internationaal Strafhof de laatste dagen kan men zich afvragen of het wel verstandig was om zaken te beginnen tegen zittende staatshoofden. Die kunnen immers onmogelijk worden vervolgd. Ofwel ze onttrekken zich aan arrestatie (zie de Soedanese president Bashir), of ze veinzen bereidheid om mee te werken (zie de Keniase president Kenyatta en zijn vicepresident Ruto), maar vervolgens wordt er dan voor gezorgd dat niemand tegen hen kan of durft te getuigen.

Het Strafhof kan onmogelijk getuigen beschermen als die door hun eigen overheid worden bedreigd; dit is geen tekortkoming van de aanklager. Degenen die wel vervolgd worden, zijn rebellen of afgezette staatshoofden, en hetzelfde geldt trouwens ook voor andere internationale tribunalen waar misdaden tegen de menselijkheid worden behandeld.

Internationaal strafrecht is nu eenmaal overwinnaarsrecht. Dat is al zo sinds de processen van Neurenberg en Tokio. Het zou het Strafhof effectiever maken wanneer het dat inziet en ernaar handelt. De huidige pretentie, dat het Strafhof iedereen kan vervolgen, doet denken aan Don Quichot. Daaraan heeft niemand iets.

Euthanasie

Toets rechter wel nodig

De heer Ummelen (‘Laat de rechter niet oordelen over de grenzen van euthanasie’, 5/10) heeft helemaal gelijk dat de uitdijende euthanasiepraktijk ethische vragen oproept waar een rechter geen antwoord op kan geven. Toch is het belangrijk om te weten of het handelen van de verpleeghuisarts binnen de grenzen van de wet valt.

Wat is de status van wilsverklaringen die niet meer door patiënten (kunnen) worden bevestigd en welke waarde hechten we aan verzet van dementerenden binnen de huidige euthanasiewetgeving, inclusief de ministeriële handreiking uit 2015? Wat is in de afweging belangrijker: hoe iemand zich denkt te zullen voelen als zij dementeert, of hoe zij zich – eenmaal dementerend – lijkt te voelen? Pas als we weten wat binnen de huidige euthanasiewet toelaatbaar is, kan die wet op een zinvolle manier geëvalueerd worden. En eventueel worden aangepast.

Nederlands-Indië

De eerste was niet Coen

In tegenstelling tot wat de heer Hartono in NRC beweert (‘Wie wil vergeten moet eerst herinneren’, 29/9) was Jan Pieterszoon Coen niet de eerste gouverneur- generaal van Nederlands-Indië. Dat was Pieter Both. Deze was overigens geen haar beter dan zijn latere opvolger Coen, maar wellicht kan dit in de te openen tentoonstelling nog gecorrigeerd worden.

Raadgevend referendum

Snel, nu het nog kan

Het is de hoogste tijd dat er een raadgevend referendum komt over de voorgenomen afschaffing van het raadgevend referendum. Nu kan het nog.

Correcties/aanvullingen

Vertaling

Het artikel Hugh Hefner was niets meer dan een ordinaire pooier (5/10, p. 19) van Suzanne Moore, dat werd gepubliceerd na het overlijden van Hefner, is vertaald door Cecilia Tabak.