Honderdduizenden demonstreren in Barcelona tegen afscheiding

De Spaanse premier Rajoy zei in een interview te overwegen het Catalaanse parlement op te heffen: de zogenoemde ‘nucleaire optie’ in het conflict.

Demonstranten met Spaanse vlaggen in Barcelona. Foto Lluis Gene/AFP

In Barcelona zijn zondag honderdduizenden mensen de straat op gegaan om te protesteren tegen de mogelijke aanstaande onafhankelijkheid van Catalonië. Volgens de organisatoren gaat het om 950.000 mensen, de politie houdt het op 350.000.

De demonstranten droegen Spaanse en Catalaanse vlaggen bij zich en de vlag van de EU. Ze lieten van zich horen met verschillende leuzen. “Laten we ons gezond verstand herwinnen” en “Catalonië is Spanje”, riepen ze onder meer.

De van oorsprong Peruviaanse Nobelprijswinnaar voor de Literatuur Mario Vargas Llosa, die in Barcelona heeft gewoond, sprak de menigte toe:

“De Spaanse democratie is er en blijft er. Geen separatistische samenzwering zal die kapotmaken. Passie kan hevig en destructief zijn als die wordt aangewakkerd door fanatisme en racisme. De ergste van allemaal, die de meeste schade heeft aangericht in de geschiedenis, is de nationalistische passie.”

Vargas Llosa zei te hopen dat Barcelona weer de “hoofdstad van de Spaanse cultuur wordt.” Ook oud-voorzitter Josep Borrell van het Europees Parlement hield een toespraak: “Catalonië is geen staat zoals Kosovo waar rechten systematisch geschonden worden.”

Ook in andere delen van het land demonstreerden mensen zaterdag en zondag. Velen waren gekleed in het wit - een symbool voor een politieke oplossing in het conflict tussen Catalonië en de Spaanse regering.

Artikel 155

In een interview zei de Spaanse premier Mariano Rajoy niet uit te sluiten dat het Catalaanse parlement moet worden opgeheven. Deze omstreden maatregel, waarmee de Spaanse overheid volgens de grondwet het zelfbestuur van Catalonië kan ontnemen, zou worden ingezet als de regio dinsdag de onafhankelijkheid uitroept.

Rajoy deed zijn uitspraken zaterdag in gesprek met de krant El País. Dinsdag wordt de officiële uitslag van het onafhankelijkheidsreferendum bekendgemaakt in het Catalaanse regioparlement, waarop de regio zichzelf mogelijk onafhankelijk verklaart.

De krant vroeg de premier of hij bereid was om artikel 155 in werking te zetten - ook wel bekend als de ‘nucleaire optie’. Rajoy, die daarbij aangaf er persoonlijk geen besluit over te kunnen nemen, hield voor de Spaanse regering alle opties op tafel.

“Ik sluit absoluut niets uit wat binnen de wet ligt (…) Idealiter zou het niet noodzakelijk moeten zijn om voor extreme oplossingen te kiezen, maar als we dat niet willen zal er het nodige moeten veranderen.”

De premier sloot “absoluut” uit dat de regio zich af zal scheiden en zei dat Madrid er alles aan zal doen om te voorkomen dat dit gebeurt. “De nationale eenheid wordt behouden. We zullen alle instrumenten gebruiken binnen onze wetgeving. Het is aan de regering om een beslissing te nemen op het juiste moment.”

Referendum

Bij het referendum op 1 oktober stemde naar schatting zo’n 90 procent van de kiezers voor onafhankelijkheid. Voor het referendum was geen opkomstdrempel ingesteld, en uiteindelijk ging zo’n 42 procent van de Catalanen stemmen.

De stembusgang was verboden door de autoriteiten in Madrid, die de nationale politie richting Barcelona stuurde om de stemming te verhinderen. Bij ongeregeldheden vielen zo’n negenhonderd gewonden, vooral Catalaanse burgers die wilden stemmen.