Tentvleermuis laat hartslag heel vaak dalen

Illustratie Irene Goede

Het hart van een kleine vleermuis zegt zzzzzzzz. Het slaat zó snel dat het zoemt als een bromvlieg. Als de vleermuis vliegt, dan slaat zijn hart wel 18 keer per seconde! Tien keer zo snel als jouw hart. En veel sneller dan je kunt tellen.

In rust slaat het hart maar vijf keer per seconde. Best een groot verschil. Bij één vleermuissoort, de tentvleermuis, is het extra bijzonder: een paar keer per uur remt zijn hart nog verder af, tot het net zo ‘langzaam’ klopt als dat van jou. Na vijf minuten gaat de hartslag weer naar vijf keer per seconde. En tijdens het vliegen doet het hart weer zzzzzzzz.

De tentvleermuis is zo groot als een muis. Hij woont in de regenwouden van Mexico tot Brazilië. Hij heet zo omdat hij een soort tent maakt om in te slapen. Hij knaagt aan de steel van een levend palmblad, zodat het blad verlept. Het slappe blad hangt dan zó naar beneden dat hij er lekker veilig en droog in kan hangen. Soms wel met tien familieleden bij elkaar.

De meeste vleermuizen jagen op insecten. De tentvleermuis leeft van fruit en plantensappen. Daar zit niet zoveel energie in als in dierlijk voedsel. Daarom moet deze vleermuis heel zuinig met zijn energie omgaan. Hij mag niks verspillen. Als hij één dag niet genoeg eet, gaat hij dood. Dat is waarom hij – wel honderd keer per dag – zijn hartslag zo laat dalen.

Ook dieren in winterslaap besparen energie door een trage hartslag. Bijvoorbeeld egels en vleermuizen in onze streken. In de winter worden zij heel koud en stil en hun hart slaat nauwelijks meer. Ze hebben dan geen voedsel of drinken nodig. Handig, als de wereld buiten bevroren is. Maar dat tropische dieren ook zoiets doen, het hele jaar door een paar keer per uur, dat was nog niet bekend. Deze onderzoekers kwamen erachter met piepkleine hartslagmetertjes die ze op de vleermuizen plakten. Dat was nog nooit eerder gedaan. Want nu pas bestaan er hartslagmetertjes van minder dan één gram.

De onderzoekers willen die nu ook op andere kleine superdieren plakken. Wie weet wat ze dan ontdekken. Wat denk je van een gierzwaluw, die in de lucht slaapt? Zou zijn hartslag ook niet hele rare sprongen maken? Of een kolibrie, die wel 80 keer per seconde met zijn vleugels slaat? Die zoemt pas echt als een bromvlieg.

Bron: Science/eLife, 19 september