‘Radicaal breken met dit woonbeleid’

D66 neemt het op voor de middeninkomens en wil een compleet ander woonbeleid in Amsterdam. „Sociale huurwoningen zijn in essentie asociaal.”

D66: „Niet meer dan eerlijk dat we de pijn van de woningmarkt eerlijk verdelen.” Foto Getty Images

De grote sociale woonvoorraad heeft een asociaal effect: middeninkomens trekken de stad uit. Dat zegt D66-fractievoorzitter Reinier van Dantzig, die vindt dat dit „radicaal anders” moet. De leden van zijn partij kregen vrijdag het verkiezingsprogramma toegestuurd. Speerpunt: ruim baan voor de middeninkomens.

De campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar gaat zich afspelen rond de woningmarkt. Hier zijn de verschillen tussen de partijen het grootst. De VVD liet al weten dat wat de liberalen betreft een sociale woningvoorraad van 20 procent wel voldoende is – nu staat zo’n 57 procent van alle woningen in de stad in deze categorie.

D66 schaart zich in deze fundamentele kwestie aan de liberale kant, blijkt uit een toelichting van Van Dantzig. „De Amsterdamse woningmarkt is een bokspartij tussen arm en rijk met niks ertussen in voor de middengroepen. Jarenlange inzet van eigenlijk alleen maar bouwen voor lage inkomens of dure koophuizen heeft ervoor gezorgd dat je als middeninkomen amper een huis kunt vinden.” De sociale huurgrens ligt wettelijk bij inkomens tot 36.000 euro. „Mensen met lage inkomens hebben in Amsterdam cijfermatig gezien de meeste woningen om uit te kiezen.”

De Amsterdamse woningmarkt is een bokspartij tussen arm en rijk met niks ertussen in

Hoe groot is die keuze als de wachttijd voor een sociale huurwoning achtenhalf jaar is? „Als je met een sociale woningvoorraad van 50 procent de wachtlijsten niet oplost, dan lukt het je met 60 procent ook niet”, zegt Van Dantzig. Bovendien is er feitelijk „ook een wachtlijst voor de middeninkomens, maar dan onzichtbaar”.

Van Dantzig ziet „heel veel vrienden van mij de stad ontvluchten zodra ze een kleintje krijgen. Dat zijn vrienden met wie ik op school heb gezeten, gewoon doodnormale Amsterdammers met een middeninkomen, die ergens anders zijn gaan wonen omdat ze hier geen gezinswoning kunnen betalen.”

Scherp geluid

D66 stelt enkele maatregelen voor om de „scheefgroei” recht te trekken, met het oog op een gemengde stad die de partij voorstaat. Van Dantzig: „De eerste vraag bij nieuwbouwprojecten moet niet langer zijn: hoeveel sociale woningbouw gaan we realiseren? Maar: hoeveel bouwen we voor de middenhuur?” Als het aan D66 ligt is 40 procent van de nieuwbouw voor middenhuur. Corporaties zouden „in groten getale” moeten gaan verhuren aan middeninkomens. Ook worden er wat D66 betreft binnen de Ring geen sociale huurwoningen meer verkocht, maar wel geschikt gemaakt voor middeninkomens. Bewoners die een sociale huurwoning achterlaten, zouden „zoveel mogelijk” voorrang moeten krijgen bij de toewijzing van woningen met een huur tussen 710 en 1.000 euro. Op de langere termijn – „dat is echt een vergezicht”, aldus Van Dantzig – zou ongeveer 20 procent van de woningen in de stad voor de middeninkomens moeten zijn.

Als je daarbij in acht neemt dat volgens Van Dantzig uiteindelijk ongeveer de helft van de totale woningvoorraad moet worden gereguleerd, dan zou D66 uitkomen op een ondergrens van de sociale woningvoorraad van ongeveer 30 procent – „Of iets meer”, zegt Van Dantzig. „Het is niet zo dat mensen uit hun huizen worden gezet. Het huis komt pas vrij als ze de huur opzeggen”, zegt hij erbij.

„Met een SP-wethouder en een meerderheid in de raad die compleet gefocust is op het behoud van sociale woningen” is het volgens Van Dantzig tijd om „radicaal te breken met dit beleid”. Hij noemt het grote aantal sociale huurwoningen „in essentie asociaal, omdat ze mensen met een middeninkomen uitsluiten, omdat ze ervoor zorgen dat mensen met een middeninkomen de stad niet in kunnen.”

Het is een scherp geluid van de lijsttrekker, die voor de zomer nog in NRC zei dat „een volgend college meer ruimte heeft voor sociaal beleid. D66 moet eerst sociaal zijn, dan liberaal.” Nu: „Ik vind ons programma op dit punt een sociaal verhaal, omdat het iedereen gelijke kansen geeft. Mijn definitie van sociaal is dat iedereen gelijke kansen heeft. Ik vind het niet meer dan eerlijk dat we de pijn van de woningmarkt eerlijk verdelen.”