Recensie

Een dinokinderboek dat je de reactie ‘wow!’ ontlokt

Overweldigend grote dino’s en piekfijne details in het prentenboek van Mark Janssen. En griezelig: hét kinderboek voor deze Kinderboekenweek.

Het komt niet vaak voor dat een boek je de reactie ‘wow!’ ontlokt, maar bij Dino’s bestaan niet van Mark Janssen gebeurt het. Meer dan eens.

De eerste keer is nadat de jongens Tim en Jesse, twee gemoedelijke stripfiguurtjes, een woest en ondoordringbaar bos zijn binnengestapt om daar een dinosaurus te vangen – en we zijn aanbeland op de eerste uitklappagina. Het toch al grote prentenboek zoomt dan nóg verder uit, en één oogopslag is niet genoeg om het enorme bos te kunnen vatten – wow.

Op het eerste gezicht zie je nog niet alles: daar gáát het verhaal ook over. Jesse heeft in de gaten wat Tim niet ziet, namelijk dat de dikke boomstronken in het bos niet zijn wat ze lijken. Dat zorgt voor een aanstekelijk Jan Klaasseneffect: wij lezers zien nóg meer, namelijk dat de bossen waardoor de kleine jongetjes lopen en de heuvels die ze beklimmen in feite de begroeide koppen, staarten of lichamen van onbevattelijk grote dinosauriërs zijn.

Grote dieren en piepkleine kindertjes – die kennen we uit Janssens ook zeer goede prentenboek Niets gebeurd (2016), waarin twee kinderen hun saaie levens doornemen, terwijl ze die dag eigenlijk met walvissen in oceanen hebben gezwommen en meer van zulke grootsheid.

Toverachtig kleurrijk

Dino’s bestaan niet zet dat procedé voort, en doet dat nog beter: hier is de grootsheid in gelijke mate overweldigend als de kleinste details piekfijn zijn. Janssen heeft zijn gedetailleerde, duistere, maar soms ook toverachtig kleurrijke platen enorm ruimtelijk gemaakt, precies wat nodig was voor dit grootse verhaal. Hij suggereert veel diepte met overlappingen en half-doorschijnendheid, met planten die als onscherpe coulissen op de voorgrond staan. De dino’s passen perfect in die compositie: ze zijn aanwezig, maar óók nog semi-verstopt. Vanachter de uitklappagina’s komen ze tevoorschijn. Dino’s bestaan niet dwingt secuur kijken af, terwijl het boek ook het vermogen heeft om je in één klap te overweldigen: wow.

Het verhaal, van de hand van Mark Janssen zelf, is ook sterk – en griezelig. Hoewel er aan het einde een veilig huis lonkt, toont het verhaal ons ook iets over de controle die mensen denken te hebben wanneer ze verbeelding afdoen als nep. ‘We doen toch maar alsof’, zegt Tim, want dino’s bestaan toch niet? Jawel dus. Er schuilen monsters onder de oppervlakte, maar alleen als we ze wíllen zien.