Hypotheekrenteaftrek: coalitie gaat verder waar VVD begon

Belastingplannen

De beoogde nieuwe regering zet het mes in de hypotheekrenteaftrek. Maar de basis werd al in 2013 gelegd door de VVD.

Foto Flip Franssen

Een belastingverlaging van 2,5 procentpunt – wow, zullen belastingbetalers denken die op het toptarief van 52 procent zitten. Maar wacht eens: de hypotheekrenteaftrek gaat óók omlaag. En met nog veel grotere stappen dan de inkomstenbelasting. Een huizenbezitter zal er fiscaal gezien dus wel bij inschieten.

De eerste gelekte belastingplannen van het kabinet in wording zullen bij mensen in de hoogste belastingschijf (boven de 68.500 euro) en met een hypotheeklening tot de nodige verwarring leiden: ga ik er nu op vooruit of op achteruit?

Betrokkenen rondom de formatieonderhandelingen bevestigen de in De Telegraaf uitgelekte fiscale voornemens van de beoogde coalitie, die naar verwachting komende dinsdag het regeerakkoord presenteert. Vanaf 2020 gaat de fiscale korting voor huizenbezitters in vier jaar met 12 procentpunt omlaag tot het gewenste niveau van 36,9 procent. Het kortingstarief ligt nu op 50 procent.

Dezelfde bronnen zeggen dat huizenbezitters met een hoog inkomen er grosso modo niet op achteruit zullen gaan. Daarvoor zal het derde kabinet-Rutte aanvullende fiscale maatregelen nemen, zoals een verlaging van het zogeheten eigenwoningforfait – een fiscale bijtelling als percentage van de waarde van een huis. Dat ligt voor huizen onder een miljoen euro nu op 0,75 procent. Ook zou de nieuwe regering allerlei andere belastingkortingen kunnen gaan verhogen, zoals de arbeidskorting voor mensen die werken of de ouderenkorting voor gepensioneerden, om koopkracht te compenseren.

Maar wat volgers van de Haagse politiek vooral zal verbazen is het gemak waarmee de hypotheekrenteaftrek de komende jaren zo fors op de schop gaat.

Politiek gezien was dit tot voor kort ondenkbaar. Het ‘H-woord’ was een vloek die politici in grote problemen kon brengen. Wie aan de hypotheekrenteaftrek durfde te ‘morrelen’ kreeg de hoon van de achterban of van heel de natie over zich heen. Vandaar dat politiek leiders van links tot rechts decennialang de subsidieregeling op het eigen huis bewaakten alsof het een grondrecht was.

Toch is het morrelen al enige tijd geleden begonnen. Bij het begrotingsakkoord in 2012 en het daaropvolgende regeerakkoord van het tweede kabinet Rutte (VVD-PvdA) was de geleidelijke afbouw van de hypotheekrenteaftrek een van de hervormingsmaatregelen.

Het was VVD-minister Stef Blok (Wonen) die in september 2013 het mes in de hypotheekrenteaftrek zette: in de komende drie decennia zou deze in kleine stapjes van 0,5 procentpunt per jaar dalen tot 38 procent in 2042. Dat is nagenoeg hetzelfde tarief als het komende kabinet nu al over zes jaar voor ogen heeft.