Den Haag stemt tegen verkoop aandelen Eneco

Een meerderheid van de gemeenteraad stemde tegen het voorstel van B en W. Den Haag heeft ruim 16 procent van de aandelen in het energiebedrijf.

Het windpark Luchterduinen, 23 kilometer uit de kust ter hoogte van de strook tussen Zandvoort en Noordwijk, is deels in handen van Eneco. Foto Remko de Waal/ANP

Voorstanders van de verkoop van Eneco door 53 aandeelhoudende gemeenten hebben donderdagavond een flinke klap te verwerken gekregen. Toen werd duidelijk dat de gemeenteraad van Den Haag, met een aandelenbezit van 16,6 procent, zich tegen de voorgenomen verkoop van het energiebedrijf keerde. Tot vorige week was niet duidelijk dat met name de cruciale partijen PvdA en PVV zich tegen verkoop gingen verzetten.

In augustus tekende zich onder alle aandeelhouders een meerderheid voor verkoop af toen duidelijk werd dat Dordrecht (9 procent) zich voor afstoten zou uitspreken. Omdat Rotterdam eveneens voor lijkt te zijn, goed voor bijna 32 procent, was de steun van Den Haag genoeg voor een meerderheid. Die Haagse steun komt er dus niet. De 53 gemeenten moeten voor het eind van deze maand aangeven of zij het verkoopproces willen starten.

Veel gemeenten moeten zich nog uitspreken

Aanleiding voor het ter discussie stellen van het gemeentelijke eigendom was de (verplichte) splitsing van het energiebedrijf begin dit jaar. Net als Essent en Nuon eerder is Eneco gesplitst in een netwerkbedrijf en een commercieel bedrijf (productie, verkoop). Het netwerkbedrijf (Stedin) blijft sowieso in overheidshanden en gemeenten vroegen zich af of zij eigenaar moesten blijven van een commercieel bedrijf dat ook in het buitenland actief is.

Met de tegenstem van Den Haag is de verkoop van Eneco zeker niet van de baan, omdat veel gemeenten zich nog niet hebben uitgesproken. Wel is al duidelijk dat Amstelveen (1,5) en een viertal kleine Friese gemeenten (bijna 2 procent) tegen verkoop zijn, terwijl Lansingerland (3,4 procent) zich deze week juist voor verkoop uitsprak.

Eneco: steun voor duurzame koers

In het debat in de Haagse raad kwam het NRC-interview van afgelopen zaterdag met wethouder Adriaan Visser (D66) uit Rotterdam aan de orde. Daarin zei Visser onder meer – hij is als voorzitter van de verenigde aandeelhouders voor een verkoop - dat hij niet kon garanderen dat uiteindelijk wordt voldaan aan de voorwaarden die de verkopers willen stellen.

Lees het interview met de Rotterdamse wethouder Visser over verkoop aandelen Eneco: ‘Jeroen de Haas is te ver gegaan’

Die onzekerheid leidde tot vragen in de raad. Voorwaarden zouden betrekking kunnen hebben op garanties voor vergroening en werkgelegenheid. Eneco, dat een geschatte waarde heeft van zeker 2,5 miljard euro, heeft zichzelf de laatste maanden opgeworpen als cruciale speler in de vergroening van Nederland. Direct na het debat, kort na middernacht, verklaarde Eneco het Haagse besluit te zien ,,als steun voor onze duurzame koers”. Uiteindelijk keerden 24 van de 42 raadsleden zich tegen het collegevoorstel.

De Haagse wethouder Tom de Bruijn (Financiën, D66) benadrukte donderdagavond tevergeefs dat er slechts een principebesluit moest worden genomen. Later, na de verkiezingen van maart 2018, kan de raad volgens hem altijd nog tegen een verkoop stemmen als de potentiële koper of de verkoopvoorwaarden de raad niet zint.

,,Als wij nee zeggen, zetten wij ons buitenspel. De verkoop wordt dan alleen bepaald door de verkopende partijen. U neemt een zware verantwoordelijkheid.”

De PvdA noemde als argumentatie voor de tegenstem de 3.500 banen bij Eneco in de regio. Bij een verkoop zou het risico groter worden dat die banen verdwijnen. ,,Verder investeert het bedrijf jaarlijks 300 miljoen in vergroening en krijgen we als gemeente een goed rendement”. Allemaal redenen voor raadslid Abderrahim Kajouane om tegen verkoop te stemmen. Ook de SP, GroenLinks, CU/SGP en de Haagse Stadspartij keerden zich tegen het voorstel van het college.

Samen met VVD en CDA sprak D66 zich uit voor een principebesluit om te verkopen. Fractievoorzitter Robert van Asten pleitte ervoor de geplande opbrengst van Eneco te steken in een duurzaamheidsfonds. ,,We moeten in twaalf jaar de stad klimaatneutraal maken en dat vergt heel veel geld.” Eneco moet volgens de PVV in Nederlandse handen blijven, juist omdat volgens Tim Vermeer ,,sommige partijen nu al bezig zijn om met de opbrengst linkse hobby’s te financieren”. Het PVV-raadslid vroeg wethouder De Bruijn of de tegenstem van Den Haag geen signaal aan de andere gemeenten was om aandeelhouder van Eneco te blijven. ,,Ik kan niet ontkennen dat het een zekere impact heeft als de Haagse raad het voorstel niet aanneemt”, zei de wethouder.