Column

Op de valreep nog even strategisch lekken

De Haagse Stemming Vandaag is dag 204 van de formatie. Schrijf je in om deze als nieuwsbrief per mail te ontvangen.

In de laatste week zien we nog wat formatielekken. Grote kans dat er een laatste raadgevend referendum komt. En een bescheiden ceremonie voor de nieuwe Commandant der Strijdkrachten.

IN DE DRUP: De vermoedelijk laatste dagen van deze formatie zien we nog even flink wat lekken, waarvan van het strategisch belang soms overduidelijk is. Zo lekte gisteravond het nieuws uit dat het nieuwe kabinet pakweg 500 miljoen extra in het basisonderwijs wil investeren, vlak voordat de leraren vandaag staken voor meer geld. Ander nieuws: de termijn dat kleine bedrijven salaris moeten doorbetalen bij ziekte wordt verlaagd van twee naar één jaar, gebracht door De Volkskrant. De Telegraaf meldt verder dat ook op asiel inmiddels een akkoord is bereikt. Weinig verrassend wordt het een compromis. Een ruimer kinderpardon, wens van D66 en ChristenUnie, komt er niet, maar in ruil daarvoor neemt Nederland de komende jaren wel meer oorlogsvluchtelingen op.

VACATURE: De kans dat de net afgetreden Jeanine Hennis in een nieuw kabinet weer aantreedt wordt er niet groter op. Op Radio1 besprak Kamerlid van toekomstig coalitiepartij ChristenUnie Joël Voordewind openlijk zijn twijfels over die mogelijkheid. “Het lijkt me niet voor de hand liggen”, aldus Voordewind. Zelf ambieert hij de Defensiepost in elk geval niet, zei hij niet veel later op BNR. CDA-Kamerlid Raymond Knops liet zich over zijn ambitie op regiozender L1 dubbelzinniger uit. “In de politiek moet je nooit iets uitsluiten.”

Medialogica: Tom-Jan Meeus zet vandaag wel zijn vraagtekens bij de logica dat de politieke rol van Hennis nu zou zijn uitgespeeld. Is de stelligheid daarvan een politiek feit, of vooral gecreëerd door de media? Haar politieke verantwoordelijkheid heeft Hennis immers al genomen. “Als het verschil tussen aanvaarden van verantwoordelijkheid en bekennen van schuld zozeer is vervaagd, weet ik niet of we kinderen het Wilhelmus moeten leren: dan is staatsrecht nuttiger.”

Go/no go: Eerste klus voor de nieuwe bewindspersoon op Defensie: duidelijkheid scheppen over de missie in Mali. Het kabinet maakte in september bekend de missie te willen verlengen en zonder kritisch OVV-rapport was dat waarschijnlijk geruisloos gebeurd. Maar nu willen de aankomende coalitiepartijen voordat ze er in de Kamer mee instemmen weten hoe verantwoord die voortzetting eigenlijk is. Dat eind dit jaar op de valreep alsnog wordt besloten de missie te staken is zeer onwaarschijnlijk, maar de voorwaarden zullen hoogstwaarschijnlijk wel worden aangescherpt.

Zo vader, zo zoon: Tot er een nieuwe m/v op Defensie zit neemt Klaas Dijkhoff de komende weken de zaken waar. Als zoon van een officier moet dat Dijkhoff enige trots geven, en ook schreef hij zijn proefschrift enkele jaren geleden over oorlogsrecht. Het staatssecretariaat van Justitie wordt voorlopig overgenomen door Stef Blok, die daarmee nu het volledige ministerie van Veiligheid en Justitie bestiert.

NOG EENTJE DAN: Hoogstwaarschijnlijk wil het nieuwe kabinet er vanaf, maar de kans is groot dat we nog wel een laatste raadgevend referendum krijgen. Het aantal handtekeningen voor een referendum over de vernieuwde Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten stijgt gestaag en zou voor de deadline volgende week zomaar de 300.000 kunnen aantikken. Het steuncomité is nog bonter dan bij het Oekrainereferendum: onder andere GeenStijl en Amnesty International maken zich sterk voor een referendum over de “sleepwet”. Over die wet doen overigens veel spookverhalen de ronde, schrijft Liza van Lonkhuyzen vandaag. Want nee: om grootschalig afluisteren gaat het niet.

BUITEN HET BINNENHOF: Een primeur in het Overijsselse Losser, waar zich voor de openstaande vacature voor burgemeester voor het eerst een PVV’er zou hebben gemeld. Of we ooit te weten komen wie, is afwachten: eind dit jaar wordt de eindkandidaat in elk geval bekend.

WAT WIJ VOLGEN: Eigenlijk zou hij vandaag met groot ceremonieel op het Binnenhof het commandantschap overgedragen krijgen. Maar nadat voorganger Tom Middendorp dinsdag aftrad, is de ceremonie waarmee Rob Bauer aantreedt als Commandant der Strijdskrachten flink versoberd. Het is nu op vliegbasis Gilze Rijen, waar Bauer door de kersverse minister Klaas Dijkhoff wordt toegesproken. Ik volg de ceremonie vandaag en maakte een profiel van Bauer, die “heel vervelende boodschappen bijzonder vriendelijk kan overbrengen”. Niet onhandig, bij Defensie.