Interne strijd tussen twee directeuren Stedelijk Museum

Beatrix Ruf moest het museum weer leidend maken, maar de bezoekersaantallen daalden.

Stedelijk Museum Foto Lex van Lieshout

In het Stedelijk Museum Amsterdam woedde de afgelopen drie jaar een richtingenstrijd tussen de twee directeuren. Dat blijkt uit gesprekken met huidige en voormalige stafleden.

Na het vertrek van zakelijk directeur Karin van Gilst op 1 oktober, wil artistiek directeur Beatrix Ruf het museum in haar eentje gaan leiden. Voorlopig zijn alle taken van de zakelijk directeur verdeeld over Ruf en leden van het managementteam. De raad van toezicht van het Stedelijk moet nog beslissen of Van Gilst een opvolger krijgt. Op dit moment wint de raad advies in of een tweehoofdige leiding nog noodzakelijk is.

Vanaf de dag dat Ruf eind 2014 aantrad, streden de directeuren over de koers van het museum, zeggen (oud-) collega’s. Van Gilst mikte op blockbusters en steeds hogere bezoekersaantallen, Ruf vooral op het presenteren van avant-gardekunstenaars. „Picasso op de gevel zetten, dat kan iedereen wel doen”, zei ze intern, aldus een oud-collega.

Van Gilst zegt desgevraagd dat ze zich niet kan herinneren ooit ruzie te hebben gehad met Ruf. De artistiek directeur zegt dat hun motto altijd is geweest „zonder wrijving geen glans”.

Van Gilst leidde het museum voor de komst van Ruf anderhalf jaar in haar eentje. In die periode trok het museum het recordaantal van ruim 800.000 bezoekers. Tegen collega’s zei ze: „We gaan naar 1 miljoen bezoekers per jaar.”

Ruf werd aangetrokken om het Stedelijk weer leidend te maken op het gebied van actuele beeldende kunst. Onder haar daalde het aantal bezoekers naar 656.000 in 2016. Mede daardoor behaalde het Stedelijk een negatief resultaat van bijna 1 miljoen euro. Medewerkers klagen over krimpende budgetten voor tentoonstellingen en aankopen.

Afspraken met gemeente

Met instemming van de raad van toezicht en de gemeente streeft het Stedelijk nu „bewust een gewaagde, edgy programmering na”, zegt Van Gilst. Dan is het logisch, zegt zij, „dat de eigen inkomsten minder kunnen zijn dan met een programmering van publiekslievelingen”.

Amsterdams gemeenteraadslid Marcel van den Heuvel (D66) noemt een eenhoofdige leiding van het Stedelijk in strijd met drie jaar geleden gemaakte afspraken tussen gemeente en museum. Cultuurwethouder Kajsa Ollongren (D66) zei donderdag tijdens een commissievergadering dat ze afwacht of Ruf van haar raad van toezicht de ruimte krijgt om het museum alleen te leiden. Pas dan wil de wethouder bespreken of dat past binnen de subsidievoorwaarden van het museum.