Recensie

Dan Brown slaat de lezer te vroeg knock-out

De auteur van de megabestseller De Da Vinci Code houdt van grote thema’s. In zijn achtste thriller Oorsprong belooft computerwetenschapper en futuroloog Edmond Kirsch de oplossing voor twee wereldraadsels. Waar komen wij vandaan? En: waar gaan wij naar toe?

Foto Markus Schreiber / AP

Bescheidenheid is Dan Brown (1964) vreemd.

De auteur van de megabestseller De Da Vinci Code houdt van grote, ambitieuze thema’s. In het begin van Oorsprong, zijn achtste thriller, die 3 oktober met veel tamtam in tientallen landen tegelijk is verschenen, belooft computerwetenschapper en futuroloog Edmond Kirsch, de oplossing voor twee wereldraadsels. Waar komen wij vandaan? En: waar gaan wij naar toe? De antwoorden, belooft Kirsch, zullen alle religies overbodig maken.

De fans van de Amerikaanse auteur zullen niet opkijken van zo’n immens uitgangspunt. De wereldvrede is in Browns boeken regelmatig in gevaar, de Heilige Graal wordt gevonden, en de strijd tussen religie en wetenschap is een terugkerend thema.

Ook Oorsprong is weer zo’n occult stoofpotje vol religieuze wetenswaardigheden, raadselachtige symbolen, puzzels en wetenschappelijke rimram, zoals altijd gelardeerd met een handvol moorden en spelend op wereldberoemde locaties.

Omdat een katholieke huurmoordenaar Kirsch vlak voor de onthulling van zijn ontdekkingen door het hoofd schiet, gaat Browns vaste hoofdrolspeler Robert Langdon op zoek naar de supercomputer waarin Kirsch zijn geheimen heeft opgeslagen. De hoogleraar religieuze symboliek krijgt daarbij hulp uit onverwachte hoek: van een museumdirecteur die zich net heeft verloofd met de kroonprins van Spanje, en van Winston, de robotassistent van Kirsch.

Alwetende computerhulp

Deze alwetende computerhulp heeft zich diverse menselijke eigenschappen vaardig gemaakt en biedt een blik op wat met artificiële intelligentie misschien ooit kan worden bereikt. In een van zijn spaarzame humoristische momenten noemt Brown Winston ‘een soort Siri aan de anabole steroïden.’

Speelde De Da Vinci Code deels in het Louvre, ditmaal vormen Spaanse toeristenattracties het decor. In het Guggenheim Bilbao en de gebouwen van Gaudí in Barcelona – Casa Milà en Sagrada Familia – gaat Langdon op zoek naar het wachtwoord waarmee Kirsch zijn geheimen beveiligde. Geen voor de hand liggend wachtwoord, dat spreekt, maar een profetische dichtregel met 62 letters.

Lees hier hoe de boeken van Dan Brown te verfilmen: Dan Brown-thrillers voelen verheven

De puzzels zijn oké. Maar wat Oorsprong in de weg zit, is dat Brown te veel de enthousiaste natuur- en scheikundeleraar uithangt. Behalve het heliocentrisme van Copernicus en het dissipatieve adaptive systeem van de Amerikaanse fysicus Jeremy England behandelt hij een reeks complexe wetenschappelijke theorieën over het universum. Die ‘abiogenese’, ‘obligate endosymbiose’ en ‘bifurquerende processen’ voelen als mokerslagen. Als na zo’n vijfhonderd bladzijden dan eindelijk de plot wordt ontvouwd, zal menige lezer al als een murw geslagen bokser in de touwen hangen.