Catalaanse president roept op tot bemiddeling

Carles Puigdemont veroordeelde ook koning Felipe VI, die zich dinsdag duidelijk achter de Spaanse regering schaarde.

De Catalaanse president Carles Puigdemont. Foto Jordi Bedmar Pascual/EPA

De Catalaanse president Carles Puigdemont heeft woensdag opnieuw gepleit voor een dialoog tussen zijn regering en die in Madrid. In een televisietoespraak leverde hij ook kritiek op de Spaanse koning Felipe VI. Die koos dinsdag in de kwestie rond het Catalaanse referendum voor onafhankelijkheid duidelijk partij voor premier Mariano Rajoy.

Puigdemont herhaalde woensdag op de Catalaanse televisie het pleidooi voor bemiddeling dat hij maandag ook al voerde. De president zei dat hij al meerdere aanbiedingen had ontvangen van partijen die gesprekken tussen Madrid en Barcelona willen begeleiden. De Spaanse regering stond daar niet voor open, aldus Puigdemont:

“Ik blijf het zeggen zo vaak als nodig: vrede, dialoog en overeenkomst horen bij de politieke cultuur van ons volk. Maar de Spaanse staat heeft op niet één van de opties die op tafel liggen positief gereageerd.”

Zondag hield de regering van Puigdemont een referendum waarin de Catalanen konden stemmen over onafhankelijkheid. Volgens de hoogste Spaanse rechter was de volksraadpleging illegaal. Agenten van de Guardia Civil werden naar Catalonië gestuurd om te voorkomen dat burgers hun stem uitbrachten. Op verschillende plekken kwam het tot confrontaties. Honderden Catalanen raakten gewond. Toch bracht meer dan 40 procent zijn stem uit. 90 procent van de stemmers was vóór onafhankelijkheid.

Felipe beschuldigt separatisten

Koning Felipe VI sprak de Spanjaarden dinsdag via de televisie toe over het conflict. Het was duidelijk aan welke kant hij staat. Felipe uitte in zijn toespraak tal van beschuldigingen aan het adres van de separatisten. De speech was overigens geheel in het Spaans, terwijl Felipe ook Catalaans spreekt.

Lees hier het NRC-stuk over de toespraak van Felipe VI: De Spaanse koning zet conflict op scherp

Puigdemont veroordeelde in zijn toespraak van woensdag de reactie van de koning:

“We kunnen de boodschap van het staatshoofd niet accepteren. De koning prijst het beleid van de regering-Rajoy, terwijl dat desastreus is geweest voor Catalonië en dat bewust de miljoenen Catalanen negeert die er anders over denken.”

De Spaanse regering houdt, net als eerder deze week, de deur op een kier voor gesprekken. Maar dan wel binnen de grenzen van de grondwet, zei vicepremier Soraya Sáenz de Santamaria volgens persbureau AP in een reactie op de toespraak van Puigdemont. “De heer Puigdemont heeft zich al veel te lang buiten de wet begeven.”

Lees hier de NRC-explainer over het Catalaanse referendum: Hoeveel Catalanen willen echt weg uit Spanje? - en elf andere vragen over het referendum

Puigdemont zei voorafgaand aan het referendum dat hij bij een ja-stem de onafhankelijkheid zou uitroepen. Dat heeft hij nog niet gedaan. Het is onduidelijk of en wanneer de Catalaanse president die stap gaat zetten, al lijkt het er volgens bronnen binnen de regering van de regio op dat het aanstaande maandag gaat gebeuren.