Britse minister laat Murdoch wachten

Overname Sky door Fox

Met een onderzoek naar de overname van Sky wil de Britse regering laten zien dat mediamagnaat Murdoch niet boven de wet staat.

Tegenstanders van de overname van Sky demonstreren op 12 september voor het Britse parlement in Londen. Ze dragen maskers van premier May en mediaganaat Murdoch. Foto Hannah McKay/Reuters

De familie Murdoch moet nog langer wachten op zekerheid. Ze kunnen dan wel een van de machtigste mediabedrijven ter wereld bestieren, ze kunnen dan wel 11 miljard pond uittrekken om met hun 21st Century Fox het Britse Sky volledig over te nemen, maar tot nu toe stuiten ze op Karen Bradley, de onverzettelijke Britse minister van Media. Zij weigert de overname doorgang te laten vinden en eist dat nog een toezichthouder mogelijk een half jaar uittrekt voor aanvullend onderzoek.

De komende maanden zal de Competition and Markets Authority (CMA) de Murdochs onder de loep nemen. Ze kijken niet alleen of de overname van Sky de pluriformiteit van het Britse medialandschap treft, ze onderzoeken ook of de overname gevolgen heeft voor de kwaliteit van Sky. CMA brengt binnen 24 weken advies uit aan Bradley. Zij zal vervolgens een oordeel geven over de toelaatbaarheid van de overname.

Voor de Murdochs — de 86-jarige Rupert Murdoch is voorzitter van News Corp, zijn 44-jarige zoon James Murdoch is topman van Fox en voorzitter van Sky — ligt dit gevoelig. Ze bezitten al 39 procent van de aandelen in Sky, dat Murdoch in 1990 oprichtte en naar de beurs bracht, en willen haast maken met de overname. Met News Corp bezit de familie Murdoch al tabloid The Sun, kwaliteitskrant The Times en de Wireless Group, dat 18 radiozenders bestiert.

Afluisterschandaal speelt mee

Toezichthouder Ofcom zette in juni in een rapport de gevolgen op een rij: „De voorgestelde overname zou de grootste landelijke Britse krantengroep en een van slechts drie significante leveranciers van tv-nieuws onder de wezenlijke invloed plaatsten van de Murdoch Family Trust.”

De Murdochs vergroten dus hun macht, en er is volgens Ofcom genoeg reden voor verder onderzoek. Na de overname zouden de Murdochs dagelijks drie op de tien Britten bereiken. Dat is stevig, vindt Ofcom, ook al valt het bereik van de kranten en zenders van de Murdoch in het niet vergeleken met de BBC, constateert Ofcom. Bijna acht op de tien Britse volwassenen consumeren nieuws via de publieke omroep. Ook ITN (dat nieuws levert aan ITV News, Channel 4 en het moederbedrijf van The Daily Telegraph) heeft een groter bereik: circa vier op de tien volwassenen.

Opvallend is dat Ofcom minder bezorgd is over de affaires bij Fox News, waar presentator Bill O’Reilly en de in mei overleden oud-topman Roger Ailes weg moesten na aantijgingen van seksuele intimidatie. De mediatoezichthouder constateert dat er significante tekortkomingen zijn in de bedrijfscultuur van Fox News, maar oordeelt dat er te weinig bewijs is dat het topmanagement de klachten niet serieus nam. Toen ze aan het licht kwamen, werd er gehandeld, aldus Ofcom. De toezichthouder adviseerde Bradley dat een vervolgonderzoek over de ethiek en bedrijfscultuur bij het Murdoch-imperium niet noodzakelijk was. Die aanbeveling heeft Bradley deze maand in de wind geslagen. Zij wil wel degelijk dat de ethiek onder de loep genomen wordt.

Bradleys besluit kan gezien worden als een poging van de Britse politiek om weerstand te bieden aan de macht van Murdoch, wiens krant News of The World werd opgedoekt na het omvangrijke afluisterschandaal van 2011. Bij het onderzoek hiernaar werd duidelijk hoe nauw de banden waren tussen Murdoch en de Conservatieven. Zo werd toenmalig premier David Cameron in verlegenheid gebracht. Niet alleen bleek het onverstandig van hem om de oud-hoofdredacteur van News of The World aan te stellen als communicatiedirecteur, hij bleek ook goede persoonlijke banden te hebben met de leiding van de krant. Met een diepgravend onderzoek wil Bradley duidelijk maken dat de familie Murdoch niet boven de wet staat.

De Murdochs waarschuwen al dat de overname meer is dan een zakelijke beslissing. De regering van Theresa May wil dolgraag dat het Verenigd Koninkrijk na het verlaten van de Europese Unie in trek blijft bij het buitenlandse bedrijfsleven. James Murdoch zei onlangs op een mediacongres in Cambridge dat goedkeuring van de overname veel zegt over de vraag of de regering openstaat voor investeringen in de creatieve economie. „Dat is belangrijker dan ooit, nu het Verenigd Koninkrijk zich voorbereidt op een bestaan buiten de Europese Unie.”

Van Rupert Murdoch wordt vaak gezegd dat hij de loopbanen van Britse politici kan bepalen. „The Sun backs Blair”, is een beroemde voorpagina van de tabloid bij de verkiezingen van 1997, die Blair inderdaad won. Nu zijn de rollen omgedraaid: het lot van de Murdochs ligt in handen van een minister.