Zo wil justitie Bandidos uitschakelen

verbieden Bandidos

Motorbende Bandidos moet helemaal weg, vindt het Openbaar Ministerie. Met vier argumenten wil het nu de rechtbank overtuigen.

Justitie heeft Bandidos al geruime tijd op de korrel. Leden stonden in 2015 terecht in Maastricht (boven). Datzelfde jaar werden Bandidos gearresteerd en motoren in beslag genomen bij een inval in Oirschot. Foto’s Jean-Piere Geusens/Novum, Henri Haenen/ANP

Komt er een verbod op motorbendes? De rechtszaak tegen motorclub Bandidos die deze dinsdag voor de Utrechtse rechtbank begint, kan landelijk gevolgen hebben. Mocht Bandidos worden verboden, dan kan het Openbaar Ministerie (OM) ook andere criminele motorclubs laten verbieden. Kandidaat: Satudarah, waarvan de landelijke top vorige week werd opgepakt. Tegelijkertijd deed de politie invallen in 22 panden, waarbij een vuurwapen, geld, drugs en auto’s in beslag zijn genomen, en daarna nog in twee clubhuizen.

Bandidos vestigde zich voor het eerst in Nederland in 2014, met een chapter (afdeling) in Sittard. Dat leidde tot onrust bij andere clubs. Met name de rivaliserende Hells Angels zouden de komst van Bandidos naar Nederland als provocatie zien. Er volgden aanslagen op huizen van Bandidos-leden. De politie arresteerde in 2015 twintig leden van het chapter Sittard. Terwijl die strafzaak nog loopt, vraagt het OM deze week de bestuursrechter om de club, met inmiddels tientallen leden in drie chapters, geheel te verbieden.

Dat belooft een ingewikkeld juridisch gevecht te worden. Eerder mislukte een poging de Hells Angels te verbieden. De Hoge Raad oordeelde in 2009 dat sommige gedragingen van individuele Hells Angels misschien strafbaar zijn, maar niet zo’n ernstige inbreuk maken op de openbare orde dat dit een verbod op de club rechtvaardigt. Nu probeert het OM het opnieuw – met een nieuwe strategie. Deze vier argumenten moeten de rechter overtuigen:

  1. De Bandidos zijn verwikkeld in een bendeoorlog

    Het OM zal proberen aan te tonen dat de Nederlandse Bandidos geen afgezonderd clubje vormen, maar deel uitmaken van een internationale organisatie. Op die manier kan het geweld dat de Bandidos wereldwijd hebben gebruikt ook in de schoenen worden geschoven van de Nederlandse club. De oorlog tussen rivalen Bandidos en Hells Angels kostte honderden mensen het leven. Bomaanslagen, schiet- en vechtpartijen, van Duitsland tot de Verenigde Staten: het zit allemaal in het dossier. De opsomming moet laten zien dat vestiging van de motorclub, waar ook ter wereld, geweld met zich meebrengt – en dat die club dus moet worden verboden.

    Zelf ontkennen de Bandidos dat zij wereldwijd zijn georganiseerd. De Europese afdeling zou los staan van de Amerikaanse. En ook binnen Europa ziet de club er anders uit dan het OM doet voorkomen, zegt Marnix van der Werf, advocaat van de Bandidos. „De Bandidos bestaan uit chapters die onder regiobesturen vallen, en die zijn weer lid van een Europese vereniging. Dat betekent niet dat chapters verantwoordelijk gehouden kunnen worden voor het gedrag van buitenlandse chapters. Vergelijk het met voetbal: als je vindt dat ze zich bij Ajax misdragen, ga je toch ook niet de hele voetbalbond KNVB verbieden?”

  2. De Bandidos werken samen met buitenlandse kompanen

    Om aan te tonen dat de rechter de Bandidos niet los kan zien van een internationale structuur wil het OM bewijzen dat de Nederlandse Bandidos samenwerken met buitenlandse kompanen. Zo zouden Deense clubleden een rol hebben gespeeld bij de oprichting van het Nederlandse chapter. De Deen Brian Sandberg, toentertijd een Europees kopstuk van de Bandidos, hielp de Nederlandse president Harrie R. bij vestiging van de Bandidos in Nederland.

    Internationale samenwerking zou verder blijken uit een afgeluisterd telefoongesprek waarin Harrie R. aangeeft dat hij buitenlandse Bandidos naar Nederland zal laten komen om een conflict op te lossen. Gebleken is dat buitenlandse afdelingen hun clubgenoten in Nederland bezoeken. Volgens het OM laat het allemaal zien dat de Bandidos in internationaal verband opereren.

  3. De Bandidos zouden de samenleving ontwrichten

    Ook de incidenten die in Nederland rond de Bandidos hebben gespeeld, zullen in de civiele zaak tegen de motorclub aan de orde komen. Daarbij staat de vraag centraal: zijn de activiteiten van de Bandidos „ontwrichtend” voor de samenleving? En: zijn acties van individuele Bandidos-leden de hele club aan te rekenen?

    Volgens het OM blijkt de ontwrichting onder meer uit aanslagen die de afgelopen jaren in Nederland zijn gepleegd. Zo werden granaten gegooid naar woningen van Limburgse Bandidos-leden. In 2015 vond een confrontatie plaats in een Sittards café, waarbij Bandidos supportclub Red Devils van de Hells Angels belaagden.

    Leden van de Bandidos maken zich volgens justitie daarnaast schuldig aan een reeks strafbare feiten, zoals drugshandel, wapenbezit, intimidatie en afpersing. Volgens het OM bestaat in de Limburgse gemeenschap om die reden grote vrees voor de clubleden.

    Advocaat Marnix van der Werf schrijft het ontwrichtende karakter van de Bandidos vooral toe aan ‘beeldvorming’. „Over de Limburgse Bandidos is veel te doen, omdat het OM er van alles over roept in de media. Dan worden mensen vanzelf bang.”

  4. De Bandidos schenden civiel en strafrecht

    Naast de civiele zaak die deze week dient, vervolgt het OM de Bandidos ook strafrechtelijk. Formeel staan de zaken los van elkaar, maar het OM probeert doelbewust de motorclub via twee sporen aan te pakken. In het strafrecht is het moeilijk een vereniging te verbieden: dit kan alleen wanneer sprake is van criminele samenwerking. In het civiele recht wordt slechts getoetst of de activiteiten van een club in strijd zijn met de openbare orde – een ruimer criterium.

    Zo kan de motorbende Bandidos straks worden verboden nog voordat zijn leden zijn veroordeeld.