Zes blockbusters, 4 miljoen bezoeken

Culturele Hoofdstad

Leeuwarden-Fryslân 2018 presenteert deze dinsdag voor het eerst het hele programma: een jaar vol voorstellingen.

Koning van het grasland omvat concerten, theatervoorstellingen en expedities. Foto LF2018

Zes blockbusters, zestig hoofdprojecten en een paar honderd lokale initiatieven: dat staat op het programma voor Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa in 2018. Het wordt deze dinsdagmiddag tussen vijf en zeven uur voor het eerst volledig uit de doeken gedaan, tijdens een publieke bijeenkomst op het Gouverneursplein in Leeuwarden.

De zes beoogde blockbusters omvatten twee tentoonstellingen in het Fries Museum (Mata Hari, Escher), De Stormruiter, een theatervoorstelling van Jos Thie met Ellen ten Damme en honderd Friese paarden, de finale van een internationale tall ships race in Harlingen, elf nieuw gebouwde fonteinen in de elf Friese steden en, van 17 tot 19 augustus, de Reuzen van het Franse straattheater Royal de Luxe.

Voor dit laatste evenement verwacht de organisatie van LF2018 in drie dagen tijd tussen de 400.000 en 600.000 bezoekers in Leeuwarden. Voor het hele culturele jaar wordt gerekend op ongeveer vier miljoen bezoeken (1,4 miljoen overnachtingen).

De culturele evenementen (theater, muziek, exposities) van het hoofdprogramma vinden door de hele provincie Friesland plaats. Under de Toer bijvoorbeeld bestaat uit 32 performances ‘onder de toren’ in evenzoveel kerkjes in Friesland, waarbij per keer een ander verhaal wordt verteld. Koning van het grasland (de grutto) is behalve een Nieuwjaarsconcert in het Amsterdamse Concertgebouw en daarna in Leeuwarden, ook een geheel van theatervoorstellingen en landschappelijke expedities.

Alle projecten komen voort uit het idee van iepen mienskip, ‘open gemeenschap’, waarmee Leeuwarden-Fryslân in 2013 de titel van Culturele Hoofdstad in de wacht sleepte. Vorige week nog riep directeur Tjeerd van Bekkum van LF2018 gemeenten op om meer lokale plannen in te dienen, „het kan nog”. Lokale initiatieven kunnen variëren van het behoud van een dorpscafé tot een plaatselijke theatervoorstelling of de aanleg van een kunstroute.

Leeuwarden-Fryslân werd samen met Valletta (Malta) gekozen tot Culturele Hoofdstad van Europa in 2018. Vier andere Nederlandse kandidaten vielen af (Den Haag, Utrecht, Eindhoven, Maastricht). De vorige Nederlandse Culturele Hoofdstad was Rotterdam (in 2001). Europa telt elk jaar twee Culturele Hoofdsteden.

Vooral toeristen uit Duitsland, België

De vier miljoen bezoeken waarop LF2018 rekent, moeten behalve uit Nederland met name ook uit Duitsland (Noordrijn-Westfalen), België en Scandinavië komen. Voor het Noord-Nederlandse publiek wordt deze week een programmakrant bezorgd bij de 900.000 adressen van de huis-aan-huisbladen van de NDC-mediagroep.

Het meeste promotiemateriaal komt beschikbaar in vier talen (Nederlands, Fries, Duits, Engels), waarbij Friesland wordt gepresenteerd als ‘het meest Nederlandse’ dat Nederland te bieden heeft: oude stadjes, natuur, meren en eilanden. NBTC Holland Marketing laat Leeuwarden Culturele Hoofdstad samenvallen met het themajaar ‘Holland Waterland’. „Dan positioneren we dus tegelijk Leeuwarden als Cultural Capital of Europe en Friesland als Lake District”, zei NBTC-directeur Conrad van Tiggelen eerder dit jaar in NRC. Met name de door elf internationale kunstenaars gemaakte fonteinen moeten in deze promotie een rol spelen. „Daar komt alles in samen: water, erfgoed, moderne kunst.”

De totale begroting van LF2018 bedraagt ruim 70 miljoen euro. Om die begroting sluitend te krijgen, stelden de provincie Friesland en de gemeente Leeuwarden afgelopen mei 4 miljoen euro extra beschikbaar. Behalve van gemeente en provincie is er ook geld gekomen van het Rijk, de Europese Unie, een aantal fondsen en het bedrijfsleven.

Het volledige programma staat vanaf deze dinsdagavond op https://www.friesland.nl/nl/culturele-hoofdstad