Waarom Auschwitz-overlevende Eva Kor haar nazi-arts vergaf

In concentratiekamp Auschwitz werd Eva Kor onderworpen aan de experimenten van dokter Mengele. Vijftig jaar later wist ze hem te vergeven.

Eva Kor overleefde concentratiekamp Auschwitz Foto Julian Stratenschulte/EPA

Hoe vergeef je iemand die jou kwaad heeft gedaan? Die jouw leven heeft beïnvloed en ook je naasten kwaad heeft gedaan. Auschwitz-overlever Eva Kor vergaf een dokter uit concentratiekamp Auschwitz en voelde zich na vijftig jaar echt bevrijd.

Eva Mozes Kor is een van de Mengele-tweelingen. Op elfjarige leeftijd kwam ze in Auschwitz. Samen met haar tweelingzus werd ze in het concentratiekamp onderworpen aan tests, experimenten en onderzoeken van de Duitse nazi-arts Josef Mengele. Kor bezweek in het kamp bijna aan de experimenten maar zij en tweelingzus Mirjam overleefden de oorlog. Hun ouders en twee oudere zussen kwamen om.

Na de oorlog richtte ze samen met haar zus een stichting op om alle Mengele-tweelingen te lokaliseren en om te onderwijzen over de Holocaust en Auschwitz. In een video van Buzzfeed vertelt ze dat ze begin jaren 90 in contact kwam met een nazi-arts, wiens taak het was de gaskamers in Auschwitz te overzien. Na het gesprek nodigde Kor hem uit om met haar mee te gaan naar Auschwitz om in 1995 daar samen stil te staan bij de vijftigjarige bevrijding van het kamp.

Daar vroeg ze dokter Munch een verklaring te ondertekenen waarin hij vertelt wat zich heeft afgespeeld bij de gaskamers van Auschwitz, zodat zoals Kor zelf zegt, ze ontkenners van de Holocaust het document onder hun neus kon duwen. Om hem te bedanken schreef ze hem een brief waarin ze hem vergaf. Na die brief spoorde iemand haar aan om ook dokter Mengele te vergeven. Dat vond Kor een interessant idee. Kor ging naar huis en zocht twintig scheldwoorden op en las die hardop voor tegen de denkbeeldige Mengele, waarna dat ze hem vergaf. “Dat voelde erg goed. Dat ik, het proefkonijntje, deze macht had over dokter Mengele”, zegt ze in het filmpje.

Wat ze zelf het wonderlijkste vond aan haar daden van vergeving is dat ze zelf de macht had om mensen te vergeven. Een macht waarvan ze niet wist dat ze hem had en die haar weer de macht over haar eigen leven teruggaf. Daardoor voelde ze zich echt bevrijd uit Auschwitz. Kor: “We kunnen niet veranderen wat er gebeurd is, maar we kunnen wel veranderen hoe we onszelf ertoe verhouden.”