SP weer rijkste partij van Nederland

Uit de jaarlijkse publicatie van de financiële jaarverslagen van politieke partijen blijkt dat de SP miljoenen in kas heeft. De PvdA ziet zijn vermogen juist krimpen.

Foto Remko de Waal/ANP

De SP is net als vorig jaar de rijkste politieke partij van Nederland. De socialisten bezaten eind 2016 ruim elf miljoen euro. Dat blijkt uit de financiële jaarverslagen van politieke partijen over 2016, dinsdag gepubliceerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK).

Dat de SP zo rijk is, komt vooral door de afdrachtregeling die de partij hanteert. De salarissen en vergoedingen die politici van de overheid krijgen voor hun politieke werk, worden in de partijkas gestort. De partij keert een deel daarvan vervolgens uit als vergoeding. De SP hield in 2016 ruim vijf miljoen euro over aan de afdrachtregeling.

Het is afwachten of dat bedrag komend jaar gelijk blijft. Vorige week kondigde minister Ronald Plasterk (PvdA) van Binnenlandse Zaken aan dat gemeenten en provincies het geld voortaan direct aan de politici zelf storten. De SP zegt er vertrouwen in te hebben dat haar politici die vergoeding zelf aan de partij afdragen.

Ruim drieënhalf miljoen

Uit de jaarverslagen, die ieder jaar met een toelichting van het ministerie worden gepubliceerd, blijkt verder dat de PvdA zich zorgen moet maken. De partij had vorig jaar ongeveer anderhalf miljoen euro in kas en was sterk afhankelijk van overheidssubsidie. De ruim drieënhalve miljoen euro die de partij kreeg, was gebaseerd op 36 zetels in de Tweede Kamer. Door de verkiezingsnederlaag in maart, met als resultaat negen zetels, loopt dat bedrag dit jaar flink terug. Voor de zomer startte de partij al met bezuinigen. Om dat te begeleiden bleef Hans Spekman langer aan als partijvoorzitter – vrijdag wordt zijn opvolger bekend gemaakt.

Het minste geld in kas hebben de PVV (322 euro) en Denk (902 euro). In 2015 kwam die laatste partij nog ruim dertigduizend euro tekort. Met een toename van betalende leden is dat gat gedicht.

Alleen partijen die in 2016 in de Tweede Kamer waren vertegenwoordigd, hadden de verplichting hun jaarverslag in te leveren. Het Forum voor Democratie ontbreekt daardoor; die kwamen pas in maart met twee zetels in de Kamer.

Transparant rekenschap

De commissie die toezicht houdt op de financiën van politieke partijen schrijft in een brief aan minister Plasterk dat het niveau van de jaarverslagen „hoog” is. De commissie onderzocht ook de giften die politieke partijen kregen. In maart werden die giften al openbaar gemaakt. en die in maart al gepubliceerd werden.

Sinds 2013 zijn partijen wettelijk verplicht giften boven de 4.500 euro openbaar te maken. Daaraan geven de partijen, schrijft de commissie, „transparant rekenschap”. Wel zouden giften in natura (bijvoorbeeld het ter beschikking stellen van een vergaderruimte) ook openbaar gemaakt moeten worden, vindt de commissie.