Interview

‘Ik aarzelde of ik er fictie over mocht schrijven’

Anne Neijzen

Anne Neijzen, advocaat en coach in Amsterdam, stond na de Bijlmerramp een van de zwaargewonde slachtoffers bij. Ze heeft die gebeurtenissen verwerkt in een roman, Vrije val.

Door onze redacteur

‘De Bijlmerramp heeft mij veel gebracht. Klinkt misschien cru, als je aan de slachtoffers denkt, maar zo is het. Het was afschuwelijk en verdrietig, maar ik ben daar als advocaat heel snel volwassen door geworden.

„Ik was net vier jaar advocaat en werkte voor een kantoor dat ook een dependance in Amsterdam-Zuidoost had. Daar had ik eerder de Surinaamse Nederlander Willem Symor bijgestaan, beter bekend als Pa Sem. Na de Bijlmerramp belde ik onze cliënten in de buurt, met de simpele vraag: „Leven jullie nog?” Ze leefden allemaal, alleen Pa Sem was zwaargewond geraakt, nadat hij een jongetje van tien uit de brandende flat had gered. Hij lag in het brandwondencentrum te Beverwijk, en werd in coma gehouden.

„Een paar weken later werd ik gebeld door iemand namens Pa Sem. Ze waren door allerlei Amerikaanse advocatenkantoren benaderd die hem wilden vertegenwoordigen in een letselschadezaak tegen vliegtuigbouwer Boeing. ‘Pa Sem heeft al een advocaat’, zeiden ze: ‘Anne Neijzen.’ ‘Who the fuck is Anne Neijzen’, vroegen die Amerikanen.

„Vanaf dat moment kwam de hele wereld op me af. Al die Amerikaanse advocaten die zichzelf aanprezen als the greatest. Ik kreeg weleens het idee dat ze teleurgesteld waren dat er zo weinig gewonden – vier lagen er in Beverwijk – en relatief ook weinig doden waren gevallen. Je leert je te wapenen tegen mensen die graantjes willen meepikken. Ik heb er haar op mijn tanden van gekregen.

„Letselschade is een aparte tak van de advocatuur. Compassie is hier de belangrijkste kwaliteit voor een advocaat. De buitenwacht denkt dat het alleen om de hoogte van het schadebedrag gaat, maar dat is echt niet alles. Soms krijgt iemand pas rust na excuses en moet je vooral daarop aandringen.

„Pa Sem kreeg postzakken vol fanmail na de ramp. De eerste versie van mijn boek ging vooral over de held die een kind redt uit de flat. Later heb ik er de verhaallijn van de vriendschap tussen twee vrouwen bij gevoegd en dat is nu het belangrijkst. De ene vrouw, verlaten door haar man, is bijna jaloers op de nabestaanden van de Bijlmerramp, dat zij zo openlijk mogen rouwen en dat iedereen ze begrijpt.

„Ik heb geaarzeld of ik fictie mocht schrijven over de Bijlmerramp – het is niet mijn ramp. Deed ik het voor publiciteit? Het is 25 jaar geleden, dat realiseerde ik me heus, en de uitgever brengt het boek niet voor niets nu uit. Maar mijn leven en mijn werk zijn ook beïnvloed door de gebeurtenissen van 4 oktober 1992. Ik ben twee jaar onderdeel geweest van de nasleep. Daarom hoorde de ramp voor mij in deze roman. Ik zie dat als eerbetoon.”

Anne Neijzen: Vrije val. Nieuw Amsterdam, 240 blz. €18,99