Column

Houdt Hennis de eer aan zichzelf?

De Haagse Stemming Vandaag is dag 202 van de formatie. Schrijf je in om deze als nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Grote kans dat Jeanine Hennis vandaag opstapt. Dat hoeft niet het einde van haar politieke carrière te betekenen. Verder spannend vandaag: zwicht 50Plus voor een D66-lobby?

UITGANG: Ze hield het langer vol dan bijna al haar voorgangers, maar vlak voor de streep dreigt Defensieminister Jeanine Hennis-Plasschaert alsnog te sneuvelen. Vanmiddag verantwoordt ze zich in de Tweede Kamer voor het OVV-rapport over het mortierongeluk in Mali en haar aftreden is het waarschijnlijkste scenario. Ongebruikelijk hard waren de woorden van OVV-vicevoorzitter Erwin Mulder gisteren tijdens een hoorzitting in de Kamer. De “totale ambtelijke en politieke top” van Defensie draagt volgens hem verantwoordelijkheid. Makkelijk had Hennis het afgelopen jaren nooit, beschrijven Emilie van Outeren en Enzo van Steenbergen vandaag in een profiel van haar ministerschap. Geconfronteerd met harde bezuinigingen en een gesloten organisatie “watertrappelde ze lang”. Ze stond bekend als flapuit, maar gebruikte ineens woorden als “behoeftestelling” en “bronmaatregelen”. Dankzij haar gunfactor overleefde ze steeds; waarschijnlijk tot vandaag.

Transitie: In coalitiegenoot PvdA vindt Hennis vandaag vermoedelijk een tegenstander. Lodewijk Asscher liet haar vorige week vrijdag al openlijk vallen. Met negen zetels is de PvdA niet meer cruciaal, maar Trouw memoreert nog wel even dat juist PvdA-minister Bert Koenders altijd de grootste pleitbezorger van de Mali-missie was. Echt interessant is intussen hoe de nieuwe coalitiepartijen zich opstellen, schrijft Tom-Jan Meeus vandaag. CDA, D66 en ChristenUnie zitten midden in de overgang van oppositie naar meeregeren, en makkelijk is dat nooit. “Als de grote beslissingen zijn genomen, is de lol van het regeren er meestal meteen af.” Tekenend kunnen de woorden van CU-Kamerlid Joël Voordewind in De Telegraaf vanochtend zijn: “Er ís nog geen nieuwe coalitie.”

Toekomst I: Vertrekt Hennis als minister, dan hoeft dat niet het einde van haar politieke loopbaan te betekenen. Er zijn grofweg vier scenario’s. Een vrijwillig vertrek kan de aankomende coalitiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie mild stemmen om haar een nieuwe kans te geven als minister. Al hoor je bij dat scenario het woord ‘partijkartel’ al rondzingen. Hennis kan ook nog fractievoorzitter worden - binnen de VVD is ze geliefd. Als ze de politiek verlaat, is dat een flink verlies voor de liberalen: dan vertrekken naast Edith Schippers en Melanie Schultz in één klap alle vrouwelijke kopstukken.

Toekomst II: Niet alleen voor Hennis is het de week van de waarheid, ook in de formatie worden knopen doorgehakt. In deze eindfase worden portefeuilles verdeeld en moeten Sybrand Buma en Alexander Pechtold besluiten of ze voor een ministerschap gaan of in de Kamer blijven. Volgens Tom-Jan Meeus maakt Pechtold zijn besluit mogelijk deze week al bekend. Buma doet dat waarschijnlijk bij de presentatie van het regeerakkoord volgende week. De Telegraaf schrijft ondertussen dat al druk wordt overlegd over de locatie van die presentatie. Niet in de Oude Zaal van de Tweede Kamer in elk geval: daar is de akoestiek te slecht.

Alleen maar positieve tweets: Het is dus nog even spannend voor de achterban van de nieuwe coalitiepartijen. Toch is de Amsterdamse afdeling van D66 er al uit: het wordt een geweldig regeerakkoord. Volgens De Telegraaf is in Amsterdam “afgesproken zeer positief te zijn” en dat via tweets aan de buitenwereld mee te delen. In een reactie toont fractievoorzitter Reinier van Dantzig zich alvast trouwe regeerpartner: “We zijn een professionele partij. We proberen als er dit soort dingen aan zit te komen, dat met elkaar af te stemmen.”

WAT WIJ VOLGEN: De Eerste Kamer stemt vandaag over een wetswijziging die de termijn oprekt voor immigranten om Nederlander te mogen worden, van vijf naar zeven jaar. Het voorstel leek een nipte meerderheid te hebben, maar nadat 50Plus-senator Jan Nagel deze week overstelpt werd door bezorgde expats twijfelt hij over zijn steun. Dat mailbombardement was trouwens een ideetje van D66’er Eelco Keij, die zich al jaren opwerpt als verdediger van expat-belangen. Zwicht 50Plus voor die lobby? Nagel houdt het spannend: maandagavond wilde hij nog niet zeggen wat zijn partij zal stemmen. Zonder steun van 50Plus moet het plan terug naar de tekentafel.

WAT WIJ LEZEN: Een interview met oud-PvdA-leider Wouter Bos, nu ziekenhuisdirecteur, over zijn pogingen om het Europese Geneesmiddelenbureau uit Londen naar Amsterdam te halen. Veel kan Bos niet zeggen over de lobbystrijd. Wel deelt hij de vergoeding die hij, naast zijn gewone salaris, voor het lobbywerk krijgt: 4.000 euro bruto. “Dat is een forse reductie ten opzichte van het commercieel gangbare tarief.”

Correctie 18-10-2017: In een eerdere versie van dit artikel stond de naam van Erwin Mulder verkeerd vermeld.