‘De Catalanen zijn veel te ver gegaan’

Reactie op referendum

In een kapperszaak in Madrid heeft niemand sympathie voor de Catalaanse separatisten. ‘Wie niet horen wil, moet maar voelen.’

Een man hangt aan de Gran Via in Madrid een Spaanse vlag op uit protest tegen het referendum in Catalonië. Foto Rafael Marchante/Reuters

In herenkapsalon Jean Paul Lazfer is de Catalaanse strijd om onafhankelijkheid het gesprek van de dag. Hier aan de Calle Jorge Juan, in de chique Madrileense wijk Salamanca, hebben ze geen goed woord over voor de separatisten. De meningen zijn eensluidend. „Iedereen moet zich aan de wet houden. Dus die Catalanen ook. Wie niet wil luisteren, moet maar voelen”, zegt kapper Pablo Manrique, terwijl hij met een schaar de bakkebaarden bij knipt.

Net als vele andere Madrilenen volgde Manrique het al maar oplopende conflict tussen de nationale regering van premier Mariano Rajoy en de regiopresident Carles Puigdemont lange tijd van een afstand. Alsof het zijn probleem niet was. Sinds afgelopen week is dat veranderd. „Het is steeds hetzelfde liedje met die Catalanen”, verzucht Manrique. „Maar nu zijn ze echt te ver gegaan. Ze blijven ons maar wegzetten als fascisten en onderdrukkers. We hebben als Spanjaarden óók onze trots.”

In aanloop naar het verboden referendum in Catalonië begonnen de bewoners van Salamanca, net als in vele andere steden, Spaanse vlaggen aan hun gevels te hangen. Als een soort steunbetuiging. En na zondag, toen een groot deel van de wereldpers ‘Madrid’ beschuldigde van veel te hard optreden tegen de stemmende Catalanen, kleurden de straten nog meer geelrood.

„We worden weggezet als barbaren. Het leek hun heel goed uit te komen allemaal.Alles werd direct op internet gezet. Er gingen foto’s rond van een man die helemaal onder het bloed zat. Die bleken vier jaar oud. Propaganda dus”, stelt Manrique. „En dan komt de Belgische premier ons even terecht wijzen? Zijn land is zelf verscheurd. Volgens mij heb ik de politie in Brussel ook wel eens klappen uit zien delen. Wat die Catalanen wilden was toch gewoon verboden? En waarom zouden wij daar dan niet tegen mogen optreden?”

De mening van Manrique is veel gehoord in Salamanca, maar ook in andere delen van Spanje bestaat er Catalanafobia. Illustratief is een filmpje uit Huelva waarop te zien is hoe leden van de Guardia Civil bij hun vertrek naar Catalonië worden aangemoedigd: „Pak ze aan!”

Hier in Salamanca, ten noordoosten van het historische centrum van de Spaanse hoofdstad, wonen de welgestelde Madrilenen. De conservatieve Partido Popular behaalt in deze wijk traditiegetrouw een meerderheid. Stierenvechten is er nog altijd populair. De inwoners vereenzelvigen zich graag met ‘wereldclub’ Real Madrid en kijken veelal neer op de ‘arbeiders’ van Atlético Madrid. Het is ook de wijk waar tal van aanslagen door de Baskische afscheidingsbeweging ETA werden gepleegd. Op de Calle Claudio Coello herinnert een blauw bordje aan de aanslag van 20 december 1973 op Luis Carrero Blanco, de voormalige rechterhand van dictator Francisco Franco.

Wat die Catalanen wilden was toch gewoon verboden? En waarom zouden wij daar dan niet tegen mogen optreden?

Te veel vrijheid

Alvaro Castañeda draait er niet om heen. „Misschien is mijn mening voor sommigen niet politiek correct genoeg, maar dat kan me niets schelen. Rajoy had wat mij betreft veel eerder al keihard moeten ingrijpen. Gewoon artikel 155 van de grondwet inschakelen en de macht in Catalonië overnemen”, zegt de 30-jarige marketeer, terwijl hij wacht op een knipbeurt.

Lees ook over de rondreis die onze correpondent door Catalonië maakte: Dwars door verdeeld Catalonië

„Het probleem is dat de Catalanen in de voorbije decennia veel te veel vrijheden hebben gekregen”, vervolgt hij. „En ze blijven vanuit een slachtofferrol maar zeuren om meer. Daarmee wekken ze de haat tegen hen zelf in de hand.”

Manrique is het met zijn klant eens. „Het is net als met kinderen die om snoepjes blijven vragen. Als je er eentje geeft, dan willen ze er nog één en nog één. Je moet als opvoeder ook leren dat je niet alles zomaar kunt krijgen. Af en toe is daar een harde hand bij nodig. Wat mij betreft mag Rajoy nog wel harder optreden.”

Het is net als met kinderen die om snoepjes blijven vragen. Als je er eentje geeft, dan willen ze er nog één en nog één

De kappers en de klanten van kapsalon Jean Paul Lazfer staan met hun meningen recht tegenover de Catalaanse separatisten, die ook zelden de nuance zoeken als het over ‘Madrid’ gaat. Het past in het typische Spaanse ‘zwart-wit-denken’. In dat opzicht geven Rajoy en Puigdemont het perfecte voorbeeld aan de Spanjaarden en de Catalanen.