Trump zelf vast in ‘verspillingsmoeras’

Vertrek Amerikaanse minister

De president beloofde harde aanpak van verspilling en corruptie. Een aantal van zijn ministers is nu toch in opspraak geraakt.

Minister Tom Price deed de dag voor zijn aftreden vrijdag mee aan een campagne voor de griepprik. Foto Kevin Lamarque/Reuters

„Het is moeilijk te snappen hoe een kabinetsminister het moeras kan droogpompen vanaf 42.000 voet hoogte, in het pluchen interieur van een met belastinggeld betaalde Gulfstream 4.”

Snijdend was de conservatieve radiopresentator Laura Ingraham het voorbije weekend over Tom Price, de Amerikaanse minister van Volksgezondheid die vrijdag zijn ontslag aanbood. Price was afgelopen weken meer en meer in opspraak geraakt omdat hij op overheidskosten veelvuldig privéjets en militaire vliegtuigen had gecharterd.

Price had tegen de regels in voor honderdduizenden euro’s aan reizen met privéjets gedeclareerd. Lees daarover meer in: Minister VS stapt op wegens schandaal over vliegreizen

Price is weg. Maar dat lost Trumps imagoprobleem niet op. Een van de pijlers van zijn campagne was de leus ‘drain the swamp’ – pomp het moeras droog. Als politieke buitenstaanders zouden Trump en de zijnen een einde maken aan de ‘corruptie’ en de ‘verspilling’ die Washington bij veel Republikeinse kiezers zo gehaat maakt.

In plaats daarvan ligt een heel rijtje van Trumps ministers momenteel onder vuur wegens gebruik van privévliegtuigen op overheidskosten, terwijl ministers geacht worden lijnvluchten te nemen. Daarnaast is het Witte Huis een onderzoek begonnen naar het gebruik van privémail door zes van Trumps meest naaste adviseurs, onder wie schoonzoon Jared Kushner. Ingrahams opmerking toont dat de regering-Trump met deze zaken politiek kapitaal verspeelt bij de trouwe aanhang. Het moeras is er nog, laat de affaire-Price zien, en de regering gedijt er goed in.

Offeren

Het was voor Trump vrijdag niet moeilijk Price te offeren. De minister had weliswaar 52.000 dollar terugbetaald, naar zijn zeggen de prijs van zijn zitplaats op de voor hem en zijn entourage gecharterde vliegtuigen, maar dat kon zijn baan niet redden. Webmagazine Politico onthulde half september dat Price voor 400.000 dollar privévliegtuigen had gecharterd, en daarbij nog militaire vliegtuigen inhuurde. In totaal kwamen zijn reiskosten daarmee volgens Politico op ruim 1 miljoen dollar.

Daarnaast wás Trump al teleurgesteld in Price omdat hij geen rol van betekenis speelde bij de vergeefse pogingen van de Republikeinen om Obamacare in te trekken en te vervangen door hun eigen zorgwet. Price – arts en voorheen senator voor de staat Georgia – was ten tijde van president Obama een van de Republikeinen die zich het felst verzetten tegen Obamacare. Hij was de enige die zelf een alternatief voorstel vervaardigde. Maar eenmaal in functie bleek Price niet in staat een substantiële rol te spelen bij het intrekken van de wet. Het was zijn onderminister Seema Verma – nu genoemd als zijn opvolger – die probeerde weerspannige Republikeinen in het Congres om te krijgen voor ‘Trumpcare’.

Price is weg. Maar dat lost Trumps imagoprobleem niet op

Vrijdag noemde Trump Price „een goed mens”, woorden die eerder het vertrek inluidden van veiligheidsadviseur Michael Flynn, topstrateeg Steve Bannon en stafchef Reince Priebus. Enige uren later diende Price zijn ontslag in.

Een nieuw voorstel van de Republikeinse partij om in de VS een ander zorgstelsel in te voeren, lijkt al te stranden voordat het in stemming is gebracht, schreef redacteur Maartje Somers eind september. President Trump: ,,Verschrikkelijk, verschrikkelijk.”

Reisgegevens

Inmiddels heeft een commissie in het Huis van Afgevaardigden die over overheidsuitgaven gaat, de reisgegevens opgevraagd van de top van ministeries, en moeten deze ook verstrekt worden aan Trumps stafchef. Van sommige bewindslieden is afgelopen weken al onthuld dat zij soms privévliegtuigen charterden, zoals van minister van Binnenlandse Zaken Ryan Zinke, van Scott Pruitt, directeur van het Environmental Protection Agency, en van minister van Veteranenzaken David Shulkin. Minister van Financiën Stephen Mnuchin vroeg om een militair vliegtuig voor zijn huwelijksreis, maar trok dit verzoek later in. De minister van Onderwijs, miljardair Betsy DeVos, gebruikt haar privéjet, maar volgens haar ministerie declareert zij dit niet.

Ondertussen is het Witte Huis ook onderzoek begonnen naar privé-emailgebruik voor overheidszaken van zes van Trumps meest naaste adviseurs. Schoonzoon Jared Kushner, de inmiddels opgestapte veiligheidsadviseur Stephen Bannon en chefstaf Reince Priebus, adviseurs Gary Cohn en Stephen Miller zouden allen vanaf privé-accounts hebben gemaild. Volgens Kushners advocaat zou het in zijn geval gaan om slechts een klein aantal mails. Maar Trumps hele staf werd na diens inauguratie door de NSA uitdrukkelijk gewaarschuwd voor de gevaren van hacking bij gebruik van privémail. Ook liet Kushner na het privé-account te melden toen hij werd gehoord door de Inlichtingencommissie van de Senaat.

Emailgedrag

Amerikaanse media duiken bovenop het emailgedrag van Trumps entourage, omdat het gebruik van een privé-server door Hillary Clinton was één van de voornaamste wapens was van Trump tegen zijn tegenstandster ten tijde van de campagne. Hij dreigde herhaaldelijk haar daarvoor te laten opsluiten. Nog steeds zingt Trumps aanhang soms ‘lock her up’ bij de massabijeenkomsten van de president.

Volgens persbureau Reuters zei Trump vrijdag tegen medewerkers dat Price een probleem was geworden omdat hij de belofte om corruptie en verspilling uit te bannen, ongeloofwaardig maakte. De zorgen van de president zijn terecht. Uit Ingrahams opmerking blijkt dat het voortbestaan van het moeras ook Trumps supporters begint op te vallen.

Correctie: in een eerdere versie van dit artikel werd in het citaat van Laura Ingraham abusievelijk voet naar meters vertaald zonder herberekening. Ingraham sprak van 42.000 voet, wat 12,8 kilometer en niet 42 kilometer is.