Heisa om zorgaanpak Rijnmond

Aanbesteding

Rotterdam-Rijnmond wil efficiëntere jeugdzorg. Eén hoofdaannemer, voor alle taken. Maar het leidt ook tot onrust en rechtszaken.

Roos Koole / ANP

Niet alleen in Dordrecht, ook in de regio Rotterdam veroorzaakt de aanbesteding van de jeugdzorg grote onrust onder instellingen. Rotterdam-Rijnmond wil via de aanbesteding de jeugdzorg vanaf 2018 volledig anders inrichten.

Zorgaanbieders konden zich bij inschrijving hiervoor opwerpen als ‘hoofdaannemer’: eindverantwoordelijke voor diverse soorten jeugdzorg, zoals crisishulp, dagbehandeling, pleegzorg. Idee is dat de hoofdaannemer vanaf volgend jaar alle jeugdzorg op zich neemt, om die hulp waar nodig samen met ‘onderaannemers’ te verlenen, bijvoorbeeld met instellingen die gespecialiseerd zijn in intensieve dagbehandeling of jeugdpsychiatrie.

De hoofdaannemer mag geen enkel gezin meer weigeren, zo is het idee. Gezinnen hoeven niet te leuren met hun problemen, alle benodigde zorg is aanwezig, bij hoofd- of onderaannemer. „Samen met het kind en het gezin zoeken zij naar de beste oplossing”, aldus de Rotterdamse wethouder Hugo de Jonge (jeugdzorg, CDA) onlangs op zorgsite skipr.nl. „Eén gezin, één plan, één regisseur.”

Rotterdam-Rijnmond heeft in de voorlopige gunning dertien hoofdaannemers aangewezen, die op hun beurt negentien onderaannemers hebben opgevoerd. Circa dertig andere aanbieders van jeugdzorg hebben geen direct uitzicht op werk. Zij zijn afhankelijk van de hoofdaannemers, die hen ad hoc of via onderlinge afspraken als onderaannemer kunnen aanwijzen.

Dit leidt tot grote onzekerheid bij de tientallen niet-gecontracteerden die vinden dat de hoofdaannemer nu wel een heel machtige positie heeft. Wat nu als die taken niet delegeert? Zo’n hoofdaannemer zet zijn eigen mensen natuurlijk eerst aan het werk, verwachten ze.

Lees meer over de problemen in de jeugdzorg: Nu is de rek er echt wel uit

„Dit is een uitdaging voor ons”, erkent een woordvoerder van de regionale inkooporganisatie. „We moeten er goed op sturen, zodat gezinnen passende hulp blijven houden.”

Het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam deed helemaal niet mee met de aanbesteding. Dit academisch ziekenhuis biedt hoogspecialistische zorg aan kinderen met psychiatrische en lichamelijke klachten, bijvoorbeeld anorexiapatiënten die een psychiater en sondevoeding nodig hebben. Dit soort jeugdhulp kwam niet voor in de aanbestedingstekst van Rotterdam-Rijnmond. Bovendien, zegt een Erasmus-woordvoerder, is het hoofdaannemerschap, met eindverantwoordelijkheid voor andere aanbieders, „geen taak voor een academisch ziekenhuis”.

Voor Rotterdam-Rijnmond blijkt dit een „niet tevoren doorgenomen scenario”. De aanbesteder is nu met het ziekenhuis in gesprek om alsnog zorg voor 2018 te regelen. Het Erasmus kan de zorg ook via een landelijke regeling vergoed krijgen, benadrukt de woordvoerder van de regio. Voor kinderen is de zorg dus niet in gevaar.

Niettemin spreekt uit de gang van zaken grote onwennigheid met de aanbesteding, zowel bij Rotterdam-Rijnmond als de zorgaanbieders. Een aantal ervan – waaronder Fier, Impegno, Virenze – heeft uit onvrede over de procedure of de uitkomst van de voorlopige gunning rechtszaken tegen de gemeente aangespannen. Die dienen deze maand.