Recensie

Goed spel, al is ‘iHo’ een moeizaam stuk

Toneelgroep Oostpool speelt opnieuw een tekst van Tony Kushner: The Intelligent Homosexual’s Guide to Capitalism and Socialism with a Key to the Scriptures. De regie van Marcus Azzini combineert een scherp analytisch vermogen met een krachtige beeldtaal.

Het beeld is prachtig: de oude Gus Marcantonio, een Italiaans-Amerikaanse migrant, lonkt met het sterven. Hij wendt voor te lijden aan alzheimer. Vanuit de nok van de theaterzaal golft een felrood doek naar beneden, alsof de dood hem meeneemt. Hans Dagelet speelt de 72-jarige Gus indrukwekkend, juist op de balans tussen tragisch echt en lichtzinnig veinzen.

De Amerikaanse toneelschrijver Tony Kushner verwierf faam met Angels in America (1991-’92). Nu is er een nieuw stuk dat kortweg iHo heet, maar in werkelijkheid The Intelligent Homosexual’s Guide to Capitalism and Socialism with a Key to the Scriptures. Opnieuw een epos, ditmaal over een getraumatiseerde familie. Het is intens, heftig, maar het mist de bevlogen bezieling van Angels in America. Deze Gus is als Koning Lear die zijn vermogen verdeelt en denkt rechtvaardig te handelen. Maar een vileine tante, een homoseksuele zoon, een dochter en haar zwangere vriendin plus enkele exen: de personages zijn in onophoudelijke explosieve strijd verwikkeld.

Het eerste deel is uit evenwicht, in het tweede deel komt alles tot rust en kent iHo scènes van grote ontroering, zoals het gesprek tussen de vader en de homoseksuele zoon Pill (Rick Paul van Mulligen). Of de fijnzinnig-gemene rol van tante Clio (Jacqueline Blom). De regie van Marcus Azzini combineert een scherp analytisch vermogen met een krachtige beeldtaal; hij weet alle personages de juiste kleur te geven in dit stuk dat net zo complex is als de titel. Maar Kushners tekst is vaak moeizaam en mist net de brille die zo noodzakelijk is. Als uiteindelijk in het tweede deel het doodsverlangen van Gus nadert en zijn innige triestheid stijgt, is dat vooral aan spelers en regisseur te danken.