De bijbel van de selfmade man

Vanuit Princeton, New Jersey, schrijft over wat haar opvalt. Vandaag: over de eindeloze bestseller How to Win Friends and Influence People.
Illustratie Eliane Gerrits

‘Mijn vader heeft mij in zijn hele leven maar één boek gegeven”, zo spreekt mijn buurman de zaal vol onbekenden toe. „Dat was niet de Bijbel en ook niet De Odyssee. Het was Dale Carnegie’s How to Win Friends and Influence People. Het was volgens hem het enige dat ik nodig had om succesvol te worden.”

„Dank je, Chuck”, zegt de begeleider. Buurman glundert.

We zijn bij een bijeenkomst van Dale Carnegie Training in Princeton. Dit is het voorstelrondje. De opdracht was om je naam te noemen en daarna iets positiefs te zeggen. Over dit boek valt zeker iets aardigs te melden. Sterker nog, het boek verbiedt je iets negatiefs te zeggen.

Het woord bestseller is een understatement voor dit fenomenale succes. Nu, 81 jaar na publicatie en zo’n 30 miljoen exemplaren verder, wordt het nog steeds veel verkocht. Time Magazine verkoos het als een van de honderd invloedrijkste boeken van de laatste eeuw. Voor vele Amerikanen is het de bijbel voor een succesvol leven. Nadat Chucks grootvader alles kwijtraakte in de Grote Depressie, bouwde zijn vader vanuit het niets een bestaan op. Chucks wieg stond in de arme wijk van St. Louis. Toen hij twaalf was, verhuisde hij naar de rijke wijk en een paar jaar later naar de suburbs, de ultieme Amerikaanse droom.

Allemaal door de regels van Dale Carnegie te volgen. Altijd iets aardigs over mensen zeggen, ze recht in de ogen kijken en hun naam correct uitspreken. En nog een paar ogenschijnlijk simpele regels, zoals niet klagen, veroordelen of bekritiseren en altijd luisteren, eerlijk zijn en lachen. Carnegie zag het leven als een groot doe-het-zelfpakket met zijn boek als handleiding. Hij veranderde trouwens zijn oorspronkelijke naam, Carnegey, toen de miljonair Andrew Carnegie beroemd werd. Want iedereen kan wel een beetje extra glans van succes gebruiken.

Toen mijn zoon het boek cadeau kreeg voor zijn eindexamen, begon ik het te lezen. Met stijgende verbazing. Was het leven werkelijk zo simpel? Moest je een Amerikaan zijn, zonder enige vorm van ironie of humor, om in deze regels te geloven? Mijn cynische Nederlandse geest zag meteen een Koot en Bie-scène. De Positivo’s in Amerika.

De meeste mensen op deze avond zijn hier om vooruit te komen op hun werk. Velen zijn ook lid van de Toastmasters, een speciale club waar mensen bijeenkomen om te leren spreken in het openbaar. Chucks vader sloeg in zijn tijd al geen avond van de Toastmasters over.

Maar Dale Carnegie schreef niet alleen het handboek van het oude Amerika. Inmiddels hebben onze kinderen het al drie keer cadeau gekregen. En geen enkele keer De Odyssee of de Bijbel. En nu ik erop let, zie ik overal om me heen mensen de regels toepassen (afgezien wellicht van het Witte Huis).

Het wordt de hoogste tijd deze manual voor een positief leven zelf te gaan toepassen. Dus, beste lezer, ik kijk u nu recht in de ogen en spreek u aan met uw naam. U ziet er geweldig uit, uw dag kan niet meer stuk.

Werkt het al een beetje? Want veel langer houd mijn Hollandse nuchtere ik het niet vol.

Reacties naar pdejong@ias.edu