Besluit Mondriaan overvalt Limburgse gemeenten

Mieke Damsma

Zorgverlener Mondriaan staakt een deel van zijn hulp aan kwetsbare kinderen. Wethouder Damsma van Maastricht zoekt alternatieven. „Er wordt geen kind op straat gezet.”

Ans Brys

Wethouder jeugdzorg in Maastricht Mieke Damsma (D66) voelt zich „overvallen” door Mondriaan. Deze Limburgse instelling voor specialistische jeugdzorg maakte maandag bekend binnen enkele weken een deel van haar zorg aan kinderen stop te zetten onder druk van gemeentelijke bezuinigingen. „Dit is een heel pittige boodschap”, zegt Damsma.

U had dit besluit niet zien aankomen?

„Wij zijn als gemeenten van Zuid-Limburg al geruime tijd met Mondriaan in gesprek over de vraag hoe ze hun soort zorg, hoogspecialistische geestelijke gezondheidszorg voor kinderen, op de beste manier kunnen vormgeven. We willen samen met instellingen de zorg transformeren. Zodat kinderen meer in hun eigen omgeving zorg krijgen. Mondriaan zou deze week met scenario’s komen over hoe het die verandering voor zich ziet, bijvoorbeeld een visie op vermindering van het aantal plaatsen voor langduriger zorg. Maar deze maatregel, het snel stopzetten van zorg, verrast ons als gemeenten. Dit is wel een heel rigoureuze stap.”

Mondriaan zegt: onder druk van te lage tarieven wordt de werkdruk te hoog. Dat wist u niet?

„Ze hebben aangegeven dat de tijd dringt. En wij snappen dat het in de jeugdzorg knelt en schuurt. Maar we zijn zorgvuldig gekomen tot de tarieven die wij betalen, onder meer door gesprekken met zorginstellingen, binnen en buiten Limburg. We zijn er niet op uit dat een organisatie geen zorg meer kan leveren. Dus waren we aan het verkennen: wat moet er gebeuren? Daar past deze maatregel van Mondriaan niet bij.”

Maar neemt u hun aankondiging te stoppen wel serieus?

„Zeker. Als Mondriaan inderdaad delen van hun zorg niet meer levert, dan is dat een groot probleem. Mondriaan is een belangrijke instelling, behandelt heel kwetsbare kinderen. En wij zijn als gemeenten natuurlijk wel eindverantwoordelijk voor de zorg aan kinderen.”

Wat betekent dit voor de kinderen van Mondriaan?

„Voor de duidelijkheid: het stopzetten van de zorg geldt volgens Mondriaan voor een deel van de vijfhonderd kinderen die in zorg zijn, niet voor allemaal. Sowieso geldt dat geen kind op straat wordt gezet. Als Mondriaan de zorg stopt, dan zorgen wij ervoor dat de kinderen elders terecht kunnen, en dat de overdracht zorgvuldig gebeurt. We overleggen hierover met Mondriaan en andere zorginstellingen.”

Hoeveel heeft het Rijk bezuinigd op de jeugdzorg in Zuid-Limburg?

„Van 153 miljoen euro voor de jeugdzorg in 2015 naar 132 miljoen euro dit jaar. We worden hard getroffen. Dat zeggen we ook langere tijd, tegen de ministeries van VWS en Binnenlandse Zaken. Dat het enorm lastig is om de zorg te transformeren als het tempo van de bezuinigingen zo hoog is.”

In hoeverre vindt u het zelf realistisch dat u onder dat gesternte een sector in goede banen leidt?

„Inhoudelijk staan we erachter dat de zorg anders moet. En we zijn als gemeenten nadrukkelijk in staat om regie te voeren op de jeugdzorg. Maar je hebt tijd en dus geld nodig om de transformatie van de zorg in gang te zetten. Wij zijn nu aan het bijpassen. Neem Maastricht: dat heeft dit jaar een tekort op de jeugdzorg van 8 miljoen euro. We proberen met man en macht te garanderen dat kinderen de goede zorg krijgen. Dan komt dit bericht van Mondriaan hard aan.”

Mondriaan is een hoogspecialistische zorgaanbieder. Is er voor kinderen een passend alternatief dichtbij?

„Wij zijn geen eiland. Er zijn een heleboel zorgverleners om ons heen.”

„Maar moeten kinderen en hun familie erop rekenen dat ze verder moeten reizen voor passende zorg?

„Dat weet ik niet. Waar gaat het om: dat kinderen op een goede plek terechtkomen. We overleggen met zorgverleners binnen Limburg en zo nodig erbuiten. We blijven ons er hard voor maken dat kinderen de zorg krijgen die ze nodig hebben.”