De oplossing van Ryanair: nog méér stunten

Luchtvaart

Door de problemen bij de maatschappij rijst in het Verenigd Koninkrijk de vraag of het bedrijfsmodel van prijsvechters houdbaar is.

Een e-mail van Ryanair vrijdagavond aan passagiers die recent met de Ierse prijsvechter gevlogen hebben. Deemoedig? Allerminst. Een handige uitleg hoe geannuleerde vluchten om te boeken? Zeker niet. „POW! Meer dan een miljoen stoelen nu voordelig”, schrijven de marketeers van Ryanair. „Handel snel — deze deals zullen snel weg zijn.” Alsof er niets aan de hand is.

Toch moest Ryanair de afgelopen week flink door het stof. De Britse toezichthouder Civil Aviation Authority (CAA) was woedend op Ryanair, dat de komende maanden in totaal twintigduizend vluchten schrapt of wijzigt, waardoor de reisplannen van vierhonderdduizend passagiers verstoord raken. Oorzaak van het probleem zijn fouten die zijn gemaakt bij het opstellen van de roosters van piloten waar geen rekening is gehouden met een nieuwe regel omtrent verlofdagen.

Pas na een uitbrander van de CAA en de dreiging van rechtszaken besloot Ryanair passagiers vollediger en helderder te informeren over hun rechten als gedupeerden. Opmerkelijk genoeg is de informatie die Ryanair op de website voor klanten biedt, nog steeds summierder dan de informatie op de bedrijfssite (bedoeld voor investeerders, bedrijfsanalisten en journalisten).

Op de klantensite staat dat passagiers het recht hebben op teruggave van hun geld. Ze kunnen ook hun vlucht omboeken naar een andere Ryanair-vlucht. Indien er geen andere Ryanair-vlucht beschikbaar is op dezelfde of volgende dag, komen passagiers in aanmerking voor ‘alternatieve vervoersopties’. Op de bedrijfssite doet Ryanair uit de doeken wat dat betekent. Passagiers kunnen in dat geval vliegen met een van de maatschappijen waar Ryanair een partnerschap mee heeft om de gevolgen van de massale uitval van vluchten te compenseren. Dat zijn easyJet, Jet2, Vueling, CityJet, Aer Lingus, Norwegian of Eurowings, maatschappijen die Ryanair-topman Michael O’Leary doorgaans rauw lust en de grond in wil concurreren.

Ryanair houdt vol dat de schade van de uitgevallen vluchten zeer beperkt blijft. In totaal verwacht de Ierse prijsvechter dit boekjaar 129 miljoen passagiers te vervoeren. Dat zijn er weliswaar twee miljoen minder dan voorspeld, maar nog steeds een toename van 7,5 procent. De totale kosten om de fouten op te vangen en in te spelen op de nieuwe personeelsregels bedragen volgens de maatschappij 50 miljoen euro. Ryanair heeft toegezegd de komende maanden minder hard uit te breiden om zo te pilotenkrapte op te vangen.

Financiële onzekerheid

Ryanair is niet de enige prijsvechter actief in het Verenigd Koninkrijk die in de problemen zit. Diverse Engelse kranten meldden afgelopen weekend dat Monarch, dat zich richt op chartervluchten naar vakantiebestemmingen en ook hele vakanties aanbiedt, mogelijk op zeer korte termijn failliet gaat.(zie onder)

In het Verenigd Koninkrijk stelt men inmiddels de vraag of het model van prijsvechters nog houdbaar is. Er groeit Brits verzet tegen de uitwassen van de gig economy, waar het personeel steeds meer financiële onzekerheid geniet. Het is een fundamenteel onderdeel van het bedrijfsmodel van Uber, dat in Londen de licentie dreigt kwijt te raken.

Zelfs traditionele bedrijven hanteren soortgelijke modellen. Het is al maanden onrustig bij British Airways, waar recent aangesteld cabinepersoneel de verhoudingen oneerlijk vindt. Zij krijgen jaarlijks slechts 12.000 pond salaris en moeten dat aanvullen met variabele beloningen. Het is geen toeval dat niet alleen Labour (waar vakbonden machtig zijn) maar ook Tory-premier Theresa May meer gelijkheid en betere bescherming van werknemers als een van haar politieke prioriteiten ziet.

Voor Ryanair is dat een risico. Een verplichting om arbeidsvoorwaarden verder te verbeteren, of meer piloten aan te trekken, betekent hogere kosten. Spotgoedkope ticketprijzen die Ryanair nu inzet om boze klanten terug te winnen, zoals 4,99 pond van London Stansted naar Grenoble, komen dan niet meer uit.

Update: Na publicatie van dit artikel werd duidelijk dat de Britse maatschappij Monarch inderdaad failliet is gegaan.