VVD-coryfee Robin Linschoten moet twee maanden de cel in

Belastingfraude

Rechtbank legt zwaardere straf op dan justitie eiste vanwege „ disrespect voor de Belastingdienst en de belastingbetaler”.

VVD-coryfee Robin Linschoten kwam op 25-jarige leeftijd in de Tweede Kamer, wat hem in 1982 het jongste Kamerlid ooit maakte. Nu krijgt hij nóg een bijzondere aantekening in de annalen. De voormalig staatssecretaris van Sociale Zaken is namelijk de eerste oud-bewindspersoon die een onvoorwaardelijke celstraf krijgt opgelegd.

Vanwege belastingfraude veroordeelde de rechtbank Amsterdam Linschoten (60) vrijdag tot vijf maanden celstraf, waarvan drie voorwaardelijk. De officier van justitie had een werkstraf geëist, maar volgens de rechters deed die eis „onvoldoende recht” aan de zaak.

Linschoten heeft volgens de rechtbank van 2010 tot 2012 met zijn bv’s ruim een ton te weinig omzetbelasting betaald en liet zijn boekhouder onjuiste belastingaangiftes indienen. De rechtbank vindt het handelen van Linschoten getuigen van „disrespect voor de Belastingdienst en de belastingbetaler”. De rechtbank weegt mee dat Linschoten vanwege het feit dat hij jarenlange publieke functies bekleedde „een voorbeeldfunctie had én heeft”.

Onoplettend en onachtzaam

Volgens de rechtbank was Linschoten „een gewaarschuwd man”, zijn boekhouder, de Belastingdienst en zelfs de officier van justitie waarschuwden hem al eerder om zijn belastingen op orde te krijgen, maar Linschoten stuurde facturen niet door naar zijn boekhouder en liet veel post ongeopend.

Daarmee maakte de rechtbank korte metten met de verdedigingslijn die het kamp Linschoten een maand geleden tijdens de zitting voerden. Linschoten en zijn advocaten hielden de rechtbank toen voor dat de VVD’er „onoplettend” en „onachtzaam” was geweest en zijn boekhoudkantoor niet goed had gecontroleerd.

Daarnaast werd de rechters voorgehouden dat Linschoten geen affiniteit met” en „weinig verstand van fiscaliteiten” heeft. Een opvallend verweer, aangezien Linschoten na zijn politieke carrrière diverse posities bekleedde waar enige kennis van belastingen gewenst is. Zo was Linschoten commissaris en oud-directeur risicobeheer van DSB Bank, commissaris bij zorgverzekeraar Menzis en Kroonlid van de Sociaal Economische Raad.

De rechtbank was wel bereid rekening te houden met de „slechte financiële positie” waarin Linschoten verkeert. Tijdens de inhoudelijke behandeling van de zaak vorige maand bracht de VVD’er „buitengewoon dramatische” persoonlijke omstandigheden ter sprake. Hij zou al een jaar geen inkomen meer hebben en vanwege beslag op zijn bezittingen zelfs zijn zorgverzekering niet meer kunnen betalen. Bovendien zou Linschoten over vier weken (dat is nu) uit zijn huis zou worden gezet en geen plek hebben om naartoe te gaan. „Dat wordt een mooie brug”, zei Linschoten toen met gevoel voor drama.

De rechtbank schrijft in het vonnis dat bij het bepalen van de hoogte van de gevangenisstraf hiermee rekening is gehouden, net zoals met het feit dat Linschoten nooit eerder is veroordeeld. Dat zijn strafzaak breed is uitgemeten in de media, vonden de rechters geen reden voor strafvermindering, omdat Linschoten altijd een prominente rol in „het maatschappelijk leven heeft bekleed”.

Eerste celstraf

Volgens het Politiek Documentatie Centrum van de Universiteit Leiden is Linschoten de eerste (oud-)bewindspersoon die daadwerkelijk gevangenisstraf krijgt opgelegd. Een voorwaardelijke celstraf was er wel eerder, voor oud-premier Dirk Jan De Geer (minister-president van 1926 tot 1929 en van 1939 tot 1940) wegens opzettelijke benadeling van de staat bij zijn optreden rondom de Duitse inval tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Linschoten is niet de eerste VVD’er met ernstige integriteitsproblemen. De VVD scoort al vijf jaar op rij het slechtst op de Politieke Integriteits-Index die door Vrij Nederland in samenwerking met twee hoogleraren van de Vrije Universiteit en de Erasmus Universiteit wordt opgesteld. Sinds 2008 zijn 21 VVD’ers strafrechtelijk veroordeeld, blijkt uit een overzicht van de makers van de index. In 2016 waren dat er drie. De bekendste is Jos van Rey uit Roermond, die tot een taakstraf van 240 uur werd veroordeeld wegens corruptie, schending van het ambtsgeheim en verkiezingsfraude.

Van Rey ging in hoger beroep. Het is niet duidelijk of Linschoten zijn straf accepteert. De VVD’er en zijn advocaten reageerden vrijdagavond niet op meerdere verzoeken om commentaar.