Recensie

Documentaire over Lady Gaga is vooral voor fans

Muziek

In de nieuwe Netflix-documentaire Gaga: Five Foot Two probeert zangeres Lady Gaga te laten zien hoe normaal ze nu is.

Lady Gaga in de videoclip van het nummer Perfect Illusion (2016) Foto Netflix

‘Gaga: Five Feet Two’ kijkt als een cliffhanger terwijl je de spoilers al hebt gelezen. Regisseur Chris Moukarbel volgt popzangeres Lady Gaga in de aanloop naar haar nieuwste album Joanne en het veelbesproken concert tijdens de Superbowl in februari.

De timing van de documentaire is apart: het album kwam vorig jaar oktober al uit en verkocht niet goed. Sterker, Gaga heeft sinds haar album Born This Way (2011) geen grote hits meer gehad. Het Superbowl-optreden – niet te zien in de film – wordt neergezet als emotioneel spektakel voor Gaga en haar entourage („Hier wachtte ik al mijn hele leven op”), maar critici noemden het juist een a-politieke anticlimax in het gepolariseerde Trump-tijdperk.

Toch was haar Noord-Amerikaanse tour dit jaar binnen twee minuten uitverkocht. Haar Europese fans daarentegen kregen vorige week de schrik van hun leven toen ze haar Europese tour uitstelde. Ze heeft te veel last van fibromyalgie, een reumatische aandoening. De film toont onder meer hoe ze omgaat met de pijn; regelmatig ligt ze thuis huilend op de bank.

Five Foot Two moet vooral de ‘echte’ Stefani Germanotta, haar geboortenaam, laten zien. De titel verwijst niet voor niets naar haar lengte, 1 meter 57, zonder de torenhoge hakken en suikerspinpruiken waar ze bijna tien jaar geleden een popicoon mee werd.

Gaga vertelt hoe haar extreme outfits en acts een reactie waren op de door mannen gedomineerde muziekindustrie. Die wilde van haar een dertien-in-een-dozijn popsterretje maken. Door aan alles een absurde draai te geven, had ze nog enig gevoel van controle. „Als ik op een sexy manier over de paparazzi moest zingen, deed ik het bloedend op het podium om je te herinneren aan wat roem deed met Marilyn Monroe. En met Anna Nicole Smith.”

Deze controle laat Gaga bij lange na niet los. Alleen wil ze nu juist laten zien hoe normaal ze is, tot het geforceerde aan toe. Als ze in een wit T-shirt en een warrige knot op de foto gaat met gillende fans, worden beelden van de ‘oude’ Gaga in de scène ge-edit. De beroemde vleesjurk, de jas gemaakt van Kermit-poppen en de schreeuwerige synthetische pruiken komen voorbij als een nostalgische parade.

Gaga’s geforceerde ‘doe maar normaal dan doe je al gek genoeg’-mantra komt onder meer tot uiting wanneer ze zakken chips én haar eigen album afrekent in een supermarkt. Alles zet ze van begin tot eind op Snapchat, terwijl een horde fans haar omringt.

De film voelt aan als een lange reclame voor Gaga’s nieuwe, ingetogen fase waarin ze pleit voor authenticiteit. Haar oprechtheid komt naar boven als ze met tranen in haar ogen aan haar oma het nummer Joanne laat horen, over haar overleden tante. Of wanneer ze toegeeft hoe geld haar leven gemakkelijker maakt: er is altijd een fysiotherapeut in de buurt die haar chronische pijn verlicht.

Die scènes geven een echtheid aan de verder strak geregisseerde documentaire, die zich hiermee wel onderscheidt van bijvoorbeeld Taylor Swift’s The 1989 World Tour en Beyoncé’s Life Is But A Dream.

Correctie (29 september 2017): In een eerdere versie van dit artikel werd fibromyalgie een chronische spierziekte genoemd. Het is een reumatische aandoening. Dit is aangepast [red.].