Column

Toch leuk, een vrouw naast de schatkist

Het aanstaande kabinet kan geschiedenis schrijven door een vrouw op Financiën te benoemen, of op Sociale Zaken. Er zijn genoeg kandidaten.

In het bedrijfsleven is het volkomen normaal maar in onze kabinetten nog niet: een vrouw die over het geld gaat. Nog nooit zagen wij een vrouwelijke minister van Financiën op Prinsjesdag het koffertje met de Miljoenennota omhoog houden in de Tweede Kamer. Een vrouwelijke staatssecretaris van Financiën kennen we trouwens ook niet.

Dat terwijl in het bedrijfsleven sinds een jaar of tien de financieel directeur of Chief Financial Officer steeds vaker een vrouw is. Daar werden plots zoveel vrouwen op die machtige post in de raden van bestuur benoemd dat er hele verhandelingen zijn geschreven over waarom dat toch gebeurde. Ik hecht aan dat soort zoektochten weinig waarde. Ook omdat er vaak seksistische verklaringen in sluipen – goedbedoelde dat wel. Zoals: vrouwen nemen minder risico en passen beter op het geld. Of: vrouwen in die functie ontwijken minder belasting (want vrouwen zijn nou eenmaal betere mensen: ze hebben meer ethisch besef).

Mij lijkt de opmars van CFO-vrouwen een logisch uitvloeisel van de immense veranderingen van de afgelopen decennia als het gaat om werkende vrouwen. Dat we er verklaringen voor willen toont onze onwennigheid. En onze niet te stillen behoefte om van vrouwen vrouwen te maken met typisch vrouwelijke eigenschappen. Heel anders dan mannen.

Stop met anderen de les te lezen. Verbeter de wereld, begin bij jezelf.

Ik heb daar moeite mee. Laten we vrouwen vooral zien als individu. Want als het om karaktereigenschappen en leiderschapsstijlen gaat, zijn de verschillen tussen vrouwen onderling veel groter dan de gemiddelde verschillen tussen mannen en vrouwen. Je kan heel veel mannen tegenkomen die veel empathischer zijn dan heel veel vrouwen.

Vrouwen studeren vaker, werken meer, komen steeds hogerop. Sommigen gaat het allemaal te langzaam, ik daarentegen zie een aardverschuiving vergeleken met een jaar of veertig geleden. Daarom valt het eigenlijk des te meer op dat in Nederlandse kabinetten vrouwen schaars zijn op de plekken die als belangrijk worden gezien. Neem de traditionele vierhoek, een informeel en machtig overlegorgaan waarin vaak de premier en de ministers van Financiën, Sociale Zaken en Economische Zaken zitten. In die vierhoek zat zelden een vrouw. Maria van der Hoeven van het CDA was minister van Economische Zaken, net als Annemarie Jorritsma van de VVD. Maar op de andere drie posten: geen vrouw te bekennen. Vrouwelijke vicepremiers? We kenden er maar twee: Annemarie Jorritsma en Els Borst (D66) in het tweede kabinet-Kok.

Het aanstaande kabinet kan dus geschiedenis schrijven door een vrouw op Financiën te benoemen, of op Sociale Zaken. En doe dan ook maar meteen een vrouwelijke vice-premier. Geijkte kandidaat voor die functies: Carola Schouten van de ChristenUnie. Fractievoorzitter Gert-Jan Segers wil in de Tweede Kamer blijven, dus vice-premier zit er voor haar wel in. Maar voor het ministerie van Sociale Zaken heeft Halbe Zijlstra van de VVD zich gemeld. En voor de minister van Financiën komt volgens de Haagse logica in eerste instantie het CDA (de een na grootste partij), en in tweede instantie D66 in aanmerking. Beide partijen zouden natuurlijk met een vrouw op de proppen kunnen komen.

Overigens is het niet zo dat vrouwen helemaal niet over geld gaan in Den Haag. De hoogste baas op het ministerie van Financiën is een vrouw. En de minister die in feite over de allergrootste post op de begroting ging de afgelopen zeven jaar was Edith Schippers van Volksgezondheid (VVD).

Politici, vrouwen én mannen, vinden dat ze het bedrijfsleven de les moeten lezen over het aantal vrouwen in hun top. Begin dit jaar stemde het parlement opnieuw in met de wet die bedrijven vraagt te streven naar een evenwichtiger verdeling van vrouwen en mannen. Alleen de SGP was er niet voor. Ik zou zeggen: als jullie in Den Haag dit zo belangrijk vinden, stop met anderen de les te lezen. Verbeter de wereld, begin bij jezelf.

Marike Stellinga is politiek verslaggever en econoom. Ze schrijft elke week op deze plek over economie en politiek.