NRC checkt: ‘Politieleiding voert duizenden rechtszaken tegen agenten’

Dat stond in een bericht van de NOS, op basis van uitspraken van vakbondsvoorman Gerrit van de Kamp in EenVandaag.

Foto Koen van Weel/ANP

De aanleiding

Voert de politie inderdaad duizenden rechtszaken tegen agenten? Dat wil lezer Hans Wientjes weten naar aanleiding van een bericht op de website van de NOS op donderdag 14 september. De omroep citeerde voorzitter Gerrit van de Kamp van politievakbond ACP. „Alles wordt gejuridiseerd, wij schatten het conservatief in als we zeggen dat er 15- à 20.000 zaken lopen”, zei hij bij tv-programma EenVandaag. „Daarbij gaat het om duizenden juridische procedures, maar ook om duizenden bezwaarschriften, klachten.”

Waar is het op gebaseerd?

Van de Kamp refereerde aan geschillen tussen agenten en hun leidinggevenden die niet mondeling worden opgelost. Bijvoorbeeld wanneer ze het niet eens zijn met hun indeling in een salarisschaal tijdens de reorganisatie, waarbij 26 regionale korpsen worden samengevoegd tot één Nationale Politie. „Nationale Politie voert duizenden procedures tegen agenten”, luidt de kop boven het NOS-bericht. In de eerste zin wordt gesproken van ‘duizenden rechtszaken’. In eerste instantie checken we die uitspraak.

En, klopt het?

Dat het om duizenden rechtszaken zou gaan klopt niet, zeggen Nationale Politie en vakbond ACP. Meestal gaat het om bezwaren die agenten aantekenen tegen besluiten van de leiding. Pas in (hoger) beroep worden deze zaken aan een rechter voorgelegd; zeker geen duizenden.

Klopt het dan wel dat de Nationale Politie duizenden procedures tegen agenten voert? Nee, want het is bijna altijd andersom. Agenten voeren procedures tegen de politie. Bijvoorbeeld tegen hun nieuwe salaris of een andere functie.

Op verzoek van NRC splitste de Nationale Politie de juridische procedures uit die er zouden lopen. Volgens de politie werden sinds het begin van de reorganisatie in 2013 zo’n 10.000 ‘bezwaren LFNP’ ingediend; bezwaren van agenten tegen het opheffen van hun functie, of tegen de nieuwe waardering daarvan. Op 47 beroepen na zouden deze zijn afgehandeld. Van de circa 2.000 ‘bezwaren tegen het besluit oorspronkelijke functie’ en ongeveer 3.000 bezwaren tegen ‘plaatsingsbesluiten’ zouden er nog 162 openstaande bezwaren zijn en 131 ‘beroepen gerelateerd aan de personele reorganisatie’. Per 1 augustus 2017 zouden er nog zo’n 1.500 ‘reguliere bezwaren’ op andere gronden lopen, zoals bezwaren tegen een beoordeling.

Het totaal van bezwaar, beroep en hoger beroep is volgens de Nationale Politie 2.210 lopende juridische procedures.

Vakbond ACP laat weten zo’n 1.500 dossiers van politiemedewerkers in behandeling te hebben, waarin soms meerdere procedures lopen. Op basis van contacten met andere politievakbonden, die agenten bijstaan in andere procedures, is de ACP tot de inschatting van 15.000 à 20.000 lopende ‘zaken’ gekomen.

Als het gaat om juridische procedures, dan spreekt de vakbond van ‘duizenden’, wat overeenkomt met de 2.210 juridische procedures die de politie noemt.

Omdat er verschillende definities bestaan van een ‘juridische procedure’ zegt de vakbond een discussie over aantallen te willen vermijden en de vermeende juridisering van geschillen tussen politie en werknemers te willen benadrukken.

Conclusie

De politie gaf uitgebreide informatie over het aantal lopende juridische procedures. Het aantal van 2.210 dat de politie noemt, wordt door vakbond ACP niet bestreden. NRC kan niet in de politiesystemen kijken om te zien of dit aantal klopt. Feit is wel dat het niet om rechtszaken gaat. De bewering van de NOS die we checken is dus onwaar. Daarnaast is duidelijk dat het bijna altijd gaat om procedures die agenten tegen de politie beginnen en niet andersom, zoals de NOS schrijft.