Oudermoorden komen relatief weinig voor

Katlijk

Moorden op ouders komen heel weinig voor. Deze week waren er steekpartijen door tieners in Friesland en Den Bosch.

De lichamen werden dinsdagochtend aangetroffen in een woonboerderij aan de Schoterlandseweg waar twee gezinnen wonen. Foto Peter Bakker/ANP

De veertienjarige jongen die dinsdagavond werd opgepakt op verdenking van moord op zijn beide ouders, heeft bekend. De jongen uit het Friese dorp Katlijk heeft zijn ouders met een mes om het leven gebracht, zo meldde het Openbaar Ministerie (OM) vrijdag. Over zijn motief is niets bekendgemaakt.

De jongen werd dinsdagavond opgepakt als verdachte van de betrokkenheid bij de dood van zijn vader (63) en moeder (62). Hun lichamen werden die ochtend gevonden in een woonboerderij. De slachtoffers hadden drie kinderen; hun veertienjarige zoon was de jongste. Het gezin was niet in beeld bij hulpverleningsinstanties.

Vrijdag is ook een dertienjarige jongen uit Den Bosch opgepakt voor het neersteken van zijn 35-jarige moeder in hun woning, zo maakte de politie bekend. De vrouw is met ernstige verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. De zoon wordt verhoord.

Oudermoorden komen heel weinig voor, zegt Marieke Liem, criminoloog en forensisch psycholoog aan de Universiteit Leiden. Vanaf 1992 tot en met 2016 waren er 134 gevallen; ongeveer 3 procent van het totaal aantal moorden in Nederland, blijkt uit cijfers die de Universiteit Leiden bijhoudt.

Dubbele oudermoorden komen nog minder voor: sinds 1992 vier keer. De jongste dader was de achttienjarige Eva, die in 1996 met haar vriend Emile haar vader en stiefmoeder vermoordde omdat hij haar zou hebben misbruikt.

Er zijn vier soorten oudermoorden, zegt Liem. „Bij reactieve moorden is het geweld een reactie op jarenlang misbruik en geweld, de dader heeft dan de leeftijd bereikt om terug te slaan. Bij het tweede type is er sprake van een ernstige psychiatrische stoornis bij de dader, zoals een eerste psychotische episode, al dan niet met schizofrenie.”

Het derde type moord wordt volgens Liem gepleegd door gevaarlijke, antisociale daders, die ook buiten het gezin gewelddadig zijn. „En tot slot zien we opportunistische moorden, waarbij gedood wordt om bijvoorbeeld een erfenis te krijgen.”

Bij volwassenen die moorden speelt een psychische stoornis over het algemeen een grotere rol dan bij jongeren, zegt Liem. „Volwassenen kunnen een conflictueuze relatie met hun ouders uit de weg gaan, jongeren hebben die ontsnappingsmogelijkheid niet.”

De leeftijd van daders, vooral van geweldplegers, is in de afgelopen dertig jaar enorm gedaald, zegt Jan van Dijk, hoogleraar criminologie aan Tilburg University. „Vroeger pleegden tieners zelden misdrijven. Dat is een grote verandering in het misdaadpatroon.”

Omdat de veertienjarige jongen uit Katlijk minderjarig is, is het OM terughoudend met informatie naar buiten brengen. De zaak wordt in 2018 achter gesloten deuren behandeld. De jongen is, zoals gebruikelijk, overgebracht naar een justiële jeugdinrichting.