Apple stilt zijn geheugenhonger met Toshiba

Technologie

Toshiba verkoopt de divisie die geheugenchips maakt aan een consortium. Apples financiële steun gaf de doorslag in de deal.

Een geheugenchip van Toshiba. Het Japanse bedrijf is grondlegger van de zogeheten NAND-technologie voor chips. Foto Kim Kyung Hoon/Reuters

Om een einde te maken aan nijpende financiële problemen stoot Toshiba de divisie af die computergeheugen maakt. Apple grijpt de kans om zijn groeiende honger naar meer computergeheugen ook in de toekomst te kunnen stillen.

Donderdag kwam de Japanse elektronicafabrikant tot een overeenkomst (link naar pdf) met een groep investeerders, waaronder Bain Capital. Zij betalen in totaal 2.000 miljard yen (15,5 miljard euro) voor Toshiba’s geheugentak.

Er werd al meer dan een half jaar onderhandeld door Bain en Toshiba. De deal ging pas door toen Apple zich aansloot bij het consortium van onder meer Hynix, Dell en Seagate. Apple zou 165 miljard yen (1,2 miljard euro) in Toshiba investeren, aldus persbureau Bloomberg. Dat maakt het een van de grotere investeringen van Apple.

Ingehaald

Toshiba is een van de oude Japanse conglomeraten: het bouwt kerncentrales, medische apparatuur maar ook consumentenelektronica. Toshiba (jaaromzet in 2016: 44 miljard euro, 187.000 werknemers) kwam in 2015 in de problemen door een boekhoudschandaal en schreef 7,5 miljard dollar af op Westinghouse, een dochterbedrijf dat kerncentrales bouwt.

Het gaat dus niet goed met Toshiba, maar het gaat wel goed met de geheugenchipmarkt. Er zijn twee soorten: voor werkgeheugen (DRAM) en voor opslag van foto’s en data (NAND). Toshiba is grondlegger van de NAND-techniek, wat betreft omzet ingehaald door Samsung, uit Zuid-Korea.

De vraag naar geheugenchips groeit snel omdat we nieuwe smartphones blijven kopen, met telkens meer gigabytes aan opslagruimte. Daarnaast ruilen datacentra hun harde schijven (met draaiende onderdelen) in voor snellere opslag in geheugenchips. Deze zogeheten SSD-schijven zitten ook al in veel consumentencomputers.

Normaal gesproken dalen de geheugenprijzen per gigabit, maar sinds een half jaar stijgt de prijs juist. Dat verklaart de hoge winstcijfers die Samsung het afgelopen kwartaal rapporteerde: Samsung wijt het aan de groeiende vraag naar SSD’s in datacentra.

Er is sprake van ondercapaciteit, en daarom kopen chipfabrikanten meer apparatuur. Dat merkt ASML uit Veldhoven, dat de voor chipproductie essentiële lithografiemachines maakt. Sinds begin dit jaar steeg de koers van ASML met 35 procent. ASML ging al uit van 25 procent omzettoename maar de honger naar opslaggeheugen geeft wellicht een extra impuls.

Met de kapitaalinjectie kan Toshiba geld steken in nieuwe apparatuur en fabrieken. De fabricage van opslaggeheugen is de laatste twee jaar sterk veranderd. De geheugenchips worden gestapeld waardoor ze efficiënter werken. Ook Toshiba heeft deze ‘3D-technologie’ in huis.

De rol van Apple

Apple wil zoveel mogelijk controle over eigen hardware – het bedrijf kocht eerder chiptechnologie en ontwikkelt zelf chips die het rekenwerk doen in de iPhone en iPads. Maar deze investering in Toshiba is een strategische beslissing om toevoer van geheugenchips te garanderen, tegen een gunstige prijs.

Apple is erbij gebaat dat er concurrentie op de geheugenmarkt blijft. Zo kan het betere voorwaarden bedingen bij Samsung, een chipleverancier maar ook Apples voornaamste concurrent op de smartphonemarkt.

Voor de nieuwe iPhone 8 neemt Apple werkgeheugen af bij SK Hynix en opslaggeheugen bij Toshiba. Maar er is zoveel vraag naar geheugenchips – veroorzaakt door grootafnemer Apple zelf en hamsterende elektronicafabrikanten – dat Apple ook weer moet aankloppen bij Samsung.

Apple blijft op afstand. Toshiba wil de waardevolle technologie per se in Japanse handen houden en de Amerikaanse investeerders krijgen geen aandelen met stemrecht.

Toshiba herinvesteert 350 miljard yen. Zo houden de Japanners 40 procent belang en samen met de Japanse firma Hoya blijft de meerderheid van de aandelen met stemrecht in Japanse handen. Een afspraak voorkomt dat SK Hynix (een Zuid-Koreaanse chipfabrikant) zijn aandeel uitbreidt tot meer dan 15 procent. Dan nog is de verkoop is niet rond. Western Digital, een partner van Toshiba, protesteert tegen de deal.

Correctie:
In een eerdere versie stond dat de ASML-koers sinds begin dit jaar met 52 procent opliep. Dat moet zijn 35 procent.