Column

Trumpwatching: wachten op de val van de president

Zap

Donald Trump laat de tv-rubrieken dagelijks naar adem happen. En elke keer doen we mee – één keer moet het toch het begin van het einde zijn. Woensdag probeerde Zembla een schandaal te onhullen.

Zembla: De omstreden vrienden van Donald Trump, deel 3 (BNNVARA)

Al 250 dagen is Donald Trump president van de Verenigde Staten – en het is nog geen oorlog. Woensdag besteedde het NOS Journaal geen aandacht aan de president. Dat is zeldzaam: Trump laat de televisierubrieken dagelijks naar adem happen. En elke keer doen we mee – één keer moet het toch het begin van het einde zijn.

Trumpwatching, de politieke variant van bingewatching, moet ons twee dingen steeds weer bevestigen. Dat die vreselijke man nooit gekozen had mogen worden en dat dit presidentschap zichzelf onherroepelijk ten val zal brengen.

Hierbij vermengt ons rechtvaardigheidsgevoel zich met het veel prozaïscher verlangen om die opschepper die zich almaar als winnaar afficheert, eindelijk eens als verliezer te zien. Intussen groeit het ongemak, doordat die man kennelijk elke dag weer in 140 tekens (ik denk niet dat Trump zich ooit zal bekeren tot longtweets van 280 tekens) het nieuws bepaalt.

Volg de laatste ontwikkelingen via ons Trumpblog

Tegen die achtergrond is het mooi dat Zembla (BNNVARA) een onderzoeksjournalistieke reeks is begonnen, voorbij de Trumptweet van de dag. In De omstreden vrienden van Donald Trump worden Trumps (oude) zakencontacten onder de loep genomen. Woensdag was het derde deel. Op het nippertje, want ’s middags diende er nog een kort geding in Lelystad waarin de Kazachse zakenman Ilyas Khrapunov probeerde de uitzending te voorkomen, omdat hij ten onrechte zou zijn beschuldigd van witwassen en fraude – en geen wederhoor had gekregen. De Kazach ving bot.

De derde aflevering borduurde voort op de eerste, uit mei. Daarin was er aandacht voor Felix Sater, een ex-fraudeur die in het verleden veel samenwerkte met Trump, vooral rondom het complex Trump SoHo in New York. Deze zomer onthulde The New York Times dat Sater in 2015 het pad probeerde te effenen voor een Trump Tower in Moskou.

Nu stonden de banden van Sater met de clan van Khrapunov centraal. Die wordt ervan beschuldigd honderden miljoenen uit Kazachstan gestolen te hebben. Bovendien zou Ilyas Khrapunov zijn schoonvader, de voormalige Kazachse oppositiepoliticus Ablyazov, geholpen hebben met het witwassen van miljarden dollars. Daar zou ook het Nederlandse Equity Trust een rol in spelen, net als een reeks door Khrapunov en Sater in Nederland opgerichte lege bv’s. Het aloude „waar een klein land groot in kan zijn” geldt deze eeuw voornamelijk nog voor brievenbusfirma’s.

Een en ander wordt met veel herhalingen voor het voetlicht gebracht. We horen een fraudespecialist in een paar minuten drie keer zeggen dat het woud van firma’s eigenlijk alleen maar kan dienen voor het verhullen van geldsporen en dus duidt op witwassen. Ook gaat er veel tijd op aan het samenvatten van de uitzending van mei en het toelichten van Zembla’s samenwerking met het Amerikaanse nieuwsbedrijf McClatchy en het internationale journalistencollectief OCCRP. Tussen de schimmige Kazachse deals door zou je haast vergeten om wie het allemaal begon: Donald Trump.

Wat Zembla uiteindelijk biedt is de zekerheid dat Elvira Khrapunov (de zus van Ilyas) jaren geleden voor vijf miljoen dollar drie appartementen kocht in TrumpSoho – en snel weer verkocht. Gestolen (en langs die weg witgewassen) geld? Je zou het denken, maar we weten het niet. „We zijn heel dichtbij”, meldt Zembla zelf. Maar waarbij? Niet bij Trump. Hooguit bij een misstand met vastgoed waar hij de eigenaar van was. Dat is te weinig. Zembla had beter nog wat kunnen doorgraven. Voor guilt by association doen we het niet, zeker niet bij Donald Trump. Dus wachten we af wat dag 251 ons brengt.