Nepnieuws zette dit Amerikaans stadje volledig op zijn kop

The New York Times laat met een mooie reconstructie zien wat de concrete gevolgen zijn van nepnieuws.

Mensen roepen tijdens een protest in Washington Trump op om meer vluchtelingen binnen te laten. Foto Andrew Caballero-Reynolds / AFP

Het is 2016 en de verkiezingsstrijd in Amerika is in volle gang. Maar in Twin Falls, een stadje met een kleine vijftigduizend inwoners in Idaho, beheerst iets anders het nieuws: vier Syrische vluchtelingen zouden een meisje van vijf hebben verkracht. En de autoriteiten zouden proberen dat onder de pet te houden. De zaak zet het stadje volledig op zijn kop.

The New York Times heeft er een podcast en een longread over gepubliceerd. Het verhaal begint bij een gemeenteraadsvergadering in Twin Falls, waar burgers traditioneel de ruimte krijgen om het woord te nemen en onderwerpen onder de aandacht te brengen. Gewoonlijk nemen niet zo veel mensen het woord, maar dat is op deze avond anders, vertelt New York Times-journalist Caitlin Dickerson in podcast The Daily.

Doofpot

Het begint met een man die opstaat, vertelt ze, en verhaalt over een misbruikzaak. Vier moslimjongeren zouden een kind hebben verkracht. “Ik denk dat deze zaak geheim wordt gehouden door de politie”, zegt de man in een reconstructie in de podcast. “Ze houden hun lippen op elkaar.” Andere burgers komen die avond met soortgelijke verhalen.

Het duurt niet lang of er verschijnen op onbetrouwbare websites blogs over de vermeende misbruikzaak. Lokale, traditionele media nemen het ‘nieuws’ snel over, vertelt journaliste Dickerson, waaronder het lokale Fox News. Daar zegt iemand:

“Wie bekommert zich om dit vijfjarig meisje?”

En zo raakt heel Twin Falls bekend met het ‘nieuws’. Gemeenteraadsleden nemen de berichtgeving aan voor waar en stellen dat ‘de’ vluchtelingen gestopt moeten worden.

Enkel kinderen

“Het probleem was: geen van de enge details bleek juist”, zegt Dickerson van The New York Times. Het belangrijkste, zo vertelt ze: er speelde wel een zaak over mogelijk misbruik, maar daarbij waren enkel kinderen betrokken.

De politie en de burgemeester zaten vervolgens in een lastige positie. Zij wisten wat er daadwerkelijk gebeurd was, maar konden lang niet alles vertellen - de zaak draaide immers om minderjarigen. En daardoor werd het wantrouwen richting de autoriteiten alleen maar meer gevoed.

De reconstructie van The New York Times maakt duidelijk wat de consequenties van nepnieuws kunnen zijn. Ook al is de gebeurtenis nep, de gevolgen zijn wel degelijk echt. Twin Falls is er zelfs maanden later nog niet bovenop.