Cultuur

Interview

Interview

Prinses Christina tijdens de prijsuitreiking van het Jazzconcours vorig jaar november.

Foto Sandra Heldring / Majanka Fotografie

‘Het is goed je hoofd boven het maaiveld uit te steken’

Interview Prinses Christina

Het Prinses Christina Concours bestaat 50 jaar en viert dat onder meer vrijdagavond met een jubileumconcert. Prinses Christina: „Mozart was in zijn tijd net zo alledaags als rap nu.”

Ze woont in Rome, maar af en toe is Prinses Christina (70) in Nederland. Zoals deze week, ter gelegenheid van het jubileum van het Prinses Christina Concours waaraan ze in 1989 haar naam verbond. Prinses Christina studeerde zelf zang in Montreal en gaf zangles aan kinderen in New York. Ze bracht ook zelf twee cd’s uit: een album met kerstliederen (2000) en in 2002 The me nobody knows met songs van onder andere Gershwin, Sondheim en Judy Collins, waarvan de opbrengsten gingen naar de slachtoffers van de aanslagen op 11 september 2011 en het Prinses Christina Concours.

Wat was destijds uw motief om uw naam te verbinden aan een muziekconcours?

„Ik werd gevraagd en vond het een eer. Inhoudelijk ben ik niet heel nauw bij de koers betrokken, maar ik heb over de jaren wel wat projecten voor laureaten georganiseerd. Zo nodig ik een aantal van hen uit jaarlijks een concert te geven in mijn huis in Italië.”

U zingt, maar speelt u zelf ook een instrument?

„Een beetje piano, maar alleen op mijn gehoor en puur voor mijn eigen plezier.”

Was een Prinses Christina Zangconcours niet logischer geweest?

„Vermoedelijk! Maar daar heb ik nooit over nagedacht.”

Hoe ziet u de rol die muziek kan spelen in iemands leven?

„Alles wat artistiek en creatief is heeft meerwaarde – voor ieder mens. Het is gemakkelijk je te verliezen in de analytische wereld die wordt beheerst door linker hersenhelft. Maar een goede balans met die andere, meer op gevoel gerichte kant van jezelf, is voor ieder mens noodzakelijk. Waarom? Omdat die kant in ons zit, en we onze creativiteit dus moeten uiten. Zonder onze beide kanten zijn we niet in balans.”

En een concours koppelt de helften?

„Nou, bij het competitieve element heb ik wel eens mijn twijfels. Moet je deze jonge tieners per se blootstellen aan een wedstrijd, is dat de beste weg om ze te stimuleren? Maar de kinderen die meedoen, allen zeer begaafd zijn en heel hard werken op hun instrument, willen het meestal zelf graag. En dát vind ik dan weer ontzettend goed. Dat ze uitblinken in wat ze doen, daarvan genieten en zich er niet voor schamen. We leven toch een beetje in een zesjescultuur en veel kinderen, zeker in de concoursleeftijd van 12 tot en met 19 jaar, zijn bang voor excelleren want je zult maar voor nerd worden uitgemaakt. Maar ik denk dat het wél goed is om je hoofd boven het maaiveld uit te steken en jezelf te tonen in je unieke talent.”

Het Prinses Christina Concours organiseert ook ‘De Muziekwedstrijd’, waarvoor basisschoolkinderen filmpjes kunnen insturen in alle genres, ook pop of rap. Wat vind u daarvan?

„Ik vind het geweldig, want het houdt de drempel laag en zo bereik je meer kinderen. Bovendien vind ik die brede benadering leuk. Ik houd persoonlijk ook van bijna alle vormen van muziek.”

Het concours bestaat 50 jaar. Kinderen hebben in hun vrije tijd veel meer keuzes dan destijds. Hoe voorkom je dat het leren van een instrument een elitaire hobby wordt?

„Elitair vind ik een lastig begrip. Mozart was in zijn tijd net zozeer alledaags entertainment als rap nu. Laten we klassieke muziek niet in een hokje stoppen waar het niet in hoort.”

Maar afgezien van het genre: muziek maken is leuk, maar studeren ook doorbijten. Hoe ga je daar in het smartphonetijdperk mee om?

„Dat is een individuele kwestie tussen ouders en kinderen. Het gaat om het enthousiasme van het kind, dat moet centraal staan. Alle begin is moeilijk, en soms is een beetje aandringen dan nodig. Maar vanaf een bepaald niveau wordt het leuk, óók als je er hard je best voor moet doen; wat aan komt waaien, waait ook zo weer weg, tenslotte. Maar in teveel pushen geloof ik niet. Denk aan toestanden zoals in de film Shine, over de pianist David Helfgott die uiteindelijk instortte en helemaal stopte met spelen.”

U zong zelf met uw dochter Juliana op de cd ‘The Me Nobody Knows’ en privé voor uw kleinkinderen. Welke meerwaarde geeft samen muziek maken aan het familieleven?

„Het is gezellig. Het biedt saamhorigheid.”

Dat geldt ook voor ganzenbord.

„Ja, maar bij muziek maken ben je wel veel persoonlijker betrokken dan bij het verzetten van een pionnetje. Je moet naar elkaar luisteren, er echt samen iets van maken. Muziek, en creativiteit in brede zin, stimuleert de complete mens.”

Waar is het Prinses Christina Concours over 50 jaar, als het aan u ligt?

„Ik hoop en verwacht dat het dan nog net zo bloeit als nu. Er zijn veel mogelijkheden voor oudere musici, maar voor muzikale kinderen in de tienerleeftijd was er niets in Nederland: daar vulde het concours een gat in de markt. En verder vind ik het uitstekend dat de aanpak wat is verbreed, en projecten zijn gestart als de Classic Express (concertzaal in vrachtwagen die langs scholen rijdt, red.)

„Muziek was haast verdwenen uit het basisonderwijs, dat vind ik jammer. Toen ik klein was begon elke dag op de lagere school met samen zingen. Je voelde je meteen lekker in je vel en daarna ging rekenen ook meteen goed. Elk kind elke dag even laten zingen, daar ben ik honderd procent voor.”

Jubileumconcert 50 jaar Prinses Christina Concours, 29/9 Zuiderstrandtheater, Den Haag. De Muziekwedstrijd, online wedstrijd voor 4 t/m 12 jaar, start op 1/10. Filmpjes insturen kan t/m 7/1. Info: demuziekwedstrijd.nl Het Prinses Christina Compositieconcours volgt dit najaar, concoursen klassiek en jazz in 2018.