Longreads

‘In spookstad Raqqa kan niemand meer leven’

In het door IS én de coalitietroepen verwoeste Raqqa kan niemand meer wonen. Maar de strijd om de Syrische stad gaat door, zag Quentin Sommerville van de BBC.

Screenshot: Raqqa in 36-graden video van de BBC BBC

Correspondent Quentin Sommerville doet al, zo lang als er tegen Islamitische Staat wordt gevochten, verslag van die strijd. Voor zijn laatste productie The City for No-One bracht hij zes dagen door in de Syrische stad Raqqa, waar de laatste strijders van IS met hand en tand worden bestreden. Dat levert een bloedstollend verslag op, aangevuld met video’s, kaarten en foto’s door Riam Dalati.

Twitter avatar sommervilletv Quentin Sommerville Raqqa, the city fit for no-one. A long read with @Dalatrm https://t.co/zbcrq0Nw39 https://t.co/fjp5eWPgch

Dat begint al bij de eerste beschrijving van de situatie in de stad:

“Op deze plek is geen kleur, geen leven, zijn er geen mensen. Tijdens de zes dagen die ik in Raqqa doorbracht heb ik geen enkele burger gezien.”

Op vijf vierkante kilometer zitten naar schatting nog vierhonderd IS-strijders verschanst in de stad. Dat is niet zoveel voor wat eerst gold als de hoofdstad van de zelfverklaarde kalifaat. Maar het zijn er genoeg om de twintigduizend overgebleven inwoners te terroriseren. IS gebruikt burgers als menselijk schild in vuurgevechten en plaatst scherpschutters op daken.

Vuurgevechten in de straten

Het BBC-team liep tijdens de zes dagen in Raqqa mee met de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF). Sommerville doet van zeer dichtbij verslag van een vuurgevecht in de straten en de mislukte reddingsactie die voor een gewonde SDF-strijder op touw wordt gezet.

In zijn stuk schrijft hij ook over de zware wissel die de inmiddels maandenlange strijd trekt op de mannen die Raqqa willen bevrijden van IS. Zo portretteert de journalist een van de vier buitenlandse scherpschutters van SDF, de Britse Jack Holmes:

“Ik ontmoette Jack voor het eerst twee jaar geleden, aan de Turkse grens. [...]
Jack is veranderd. Het nerveuze lachje is verdwenen, zijn haar is langer en hij heeft een dichte baard. Hij wil niet vertellen hoeveel IS-strijders hij heeft gedood.”

Raqqa is tegelijkertijd slagveld én slachtoffer, schrijft Sommerville. De ontmanteling van het kalifaat betekent niet direct dat de inwoners van Raqqa in vrijheid, blijheid hun leven van vóór IS kunnen oppakken. Gevluchte bewoners die Sommerville elders treft, vertellen hem op bittere toon over de vele burgerslachtoffers als gevolg van de luchtaanvallen die worden uitgevoerd door de coalitie onder leiding van de Verenigde Staten en Rusland.

Verwoesting in 360 graden

Alleen al in augustus zou de coalitie 5,775 bommen op Raqqa hebben afgevuurd, volgens de groep Airwars. De verwoesting die dat arsenaal en de vele eerdere bombardementen in de stad en de omgeving hebben aangericht, kun je zelf zien in de 360-graden video’s van de BBC:


De stad Tabqqa ligt op 55 kilometer van Raqqa:

De mensen die uitgeweken zijn naar Tabqqa, willen nog graag terug naar hun thuisstad, zeggen ze tegen de journalisten. Die opmerking roept bij hem de vraag op:

“Moest hun geliefde stad zó verwoest worden, om te kunnen worden gered?”

Lees hier de multimediale longread ‘The city that is fit for no-one’ op de website van BBC (5000 woorden, leestijd 20 minuten leestijd)