Commentaar

Coalitiekwartet maakt rommeltje van eigenrisicodebat

De laatste keer dat Tweede en Eerste Kamer op één en dezelfde dag een spoedwet behandelden was in 1914. Dat gebeurde toen onder dreiging van oorlog. Er moest een mobilisatie worden afgekondigd. Deze week ging het slechts om het mobiliseren van een meerderheid in beide Kamers der Staten-Generaal. Nodig om de uit de wet voortvloeiende verhoging van het eigen risico voor ziektekosten per 1 januari aanstaande van 385 naar 400 euro niet door te laten gaan.

Het is niet te hopen dat de rommelige gang van zaken rond het eigen risico maatgevend is voor het toekomstig opereren van het nieuwe kabinet – waarop het overigens nog steeds wachten is. Wat VVD, CDA, D66, en VVD, de coalitiepartners in spe, de afgelopen weken te zien gaven rond het eigen risico was een combinatie van jongleren met woorden en een variant op het balletje-balletjespel. In elk geval geen schouwspel dat bijdroeg aan het hoogstnoodzakelijke herstel van vertrouwen in de politiek.

Het eigen risico blijft gelijk en gaat niet met 15 euro omhoog. Maar om dit te financieren zal wel de ziektekostenpremie met 9 euro worden verhoogd. Een maatregel die losstaat van de aanpassingen van de tarieven die de ziektekostenverzekeraars binnenkort bekend zullen maken. Wat deze vestzak-broekzakoperatie vooral zo schrijnend maakt is dat de aanstaande coalitiepartners hun voornemen enkele weken geleden uitvoerig uitventten als teken dat de noden van kiezers serieus werden genomen. Maar hiervoor zijn toch minder doorzichtige acties nodig.

Juist de uitgaven in de zorg, met zijn almaar groeiende rekening, vragen nu zich weer een nieuw kabinet aandient een gedegen benadering. Daarbij passen geen mooi ogende vluggertjes zoals de eigenrisicomaatregel die verzekerden in werkelijkheid uit eigen zak moeten betalen. Wat dit betreft was het advies van de Raad van State zeer helder: het voorstel brengt geen wezenlijke verandering voor de groepen die de hoogte van het eigen risico nu al als problematisch ervaren. En ook zal het voorstel volgens de Raad van State er niet toe leiden dat de opgaven voor een nieuw kabinet om de collectieve zorguitgaven te beheersen minder worden.

Ongetwijfeld zal in het aanstaande regeerakkoord het nodige over de zorgsector komen te staan. Althans, dat mag toch worden aangenomen. Dat maakt het paniekwetje van deze week des te vreemder. Het draagt in elk geval niet bij aan het draagvlak voor de aanzienlijk ingrijpender veranderingen die nodig zijn om de zorgkosten in de hand te houden.

Hetzelfde geldt voor de politieke afhandeling van het wetsvoorstel deze week. Het aanstaande regeerkwartet koos ervoor de plenaire behandeling over te laten aan één Kamerlid, dat van de VVD. Efficiënt, maar voor het overige niet te verdedigen. CDA en ChristenUnie hebben in hun verkiezingsprogramma staan dat het eigen risico met respectievelijk 105 en 100 euro moet worden verlaagd. Door dinsdag niet deel te nemen aan het debat hoefden CDA en ChristenUnie zich niet te verantwoorden voor het loslaten van deze belangrijke verkiezingsbelofte.

Als dit de houding wordt waarmee de nieuwe coalitiepartners het debat wensen aan te gaan, staat het parlement nog een aantal weinig verheffende jaren te wachten.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.