Tien redenen waarom de Catalanen zich willen afscheiden

Een eigen staat

Sommige Catalanen willen een eigen land. Welke voordelen zien zij?

Duizenden mensen gingen de straat op nadat ambtenaren van de Catalaanse regioregering werden gearresteerd vanwege het referendum. Foto Pau Barrena/AFP

Catalonië houdt vast aan zijn eenzijdig uitgeschreven, omstreden afscheidingsreferendum, gepland voor zondag. Waarom wil een deel van de inwoners van deze regio zich afscheiden van Spanje? En hoe zou die eigen Catalaanse republiek er, volgens die voorstanders, uitzien? Tien Catalaanse argumenten voor afscheiding:

1 Catalanen willen zelf beslissen via een referendum

De verdeeldheid is groot, maar de overgrote meerderheid van 7,5 miljoen Catalanen is voorstander van een legaal, ook door Spanje erkend referendum. „Er is eeuwen lang voor en over de Catalanen beslist. Een eigen stem in de wereld is misschien wel het allerbelangrijkste”, zegt Natàlia Esteve, vice-voorzitter van de Nationale Assemblee van Catalonië (ANC), een beweging die ijvert voor een eigen staat. „Maar dat maakt je ook verantwoordelijk”, waarschuwt historicus Arnau González Vilalta. „Als er dingen fout gaan kun je niet meer naar ‘Madrid’ wijzen.”

2 Ze willen een andere opzet van de economie

De separatisten spiegelen Catalonië graag aan andere kleine, stabiele EU-landen. ‘Een Nederland aan de Middellandse Zee’ is hun voorbeeld. Met een bbp van bijna 214,9 miljard euro kan het zich meten met Ierland en Finland. Catalonië richt zich vooral op toerisme, handel en transport. „In Spanje wordt vooral gekeken naar heel grote bedrijven”, stelt Joan Maria Piqué, spindoctor van regiopresident Puigdemont. „In Catalonië bestaat het merendeel uit midden- en kleinbedrijf. Het belastinggeld vloeit niet meer weg naar elders, maar moet geïnvesteerd worden in Catalonië zelf.” Angst dat de EU de Catalanen verstoot, hebben de separatisten niet. „Onze economie is groter dan de Griekse”, stelt Esteve van ANC. „Europa houdt ons er graag bij.”

3 Een goederenspoorlijn langs de kust van de Middellandse Zee

Het goederenspoor van Almería via Valencia door Catalonië naar Frankrijk is verouderd. Om de export van Catalonië te vergroten moet dit gemoderniseerd worden. „Nu zijn we afhankelijk van de investeringen die Spanje wil doen”, stelt Francesc Llobet, burgemeester van het dorpje Vallfogona de Riucorb. „Wij leggen wél de juiste verbindingen aan om de economie te stimuleren. Dit betekent wel dat we zelf verantwoording moeten afleggen voor onze uitgaven.”

4 Een hogesnelheidstrein van Barcelona naar Valencia

Vergeleken met die van Madrid is de infrastructuur rondom Barcelona sterk verouderd, maar de Catalanen betalen veel meer tol dan de Madrilenen. De voorbije twintig jaar zijn er nauwelijks wegen bijgekomen in Catalonië. En tussen Barcelona en Valencia, respectievelijk de tweede en vierde stad van het land, rijdt geen hogesnelheidstrein. Tussen veel kleinere steden al wel. Verder moeten de havens van Barcelona en Tarragona opgeknapt worden.

5 Ze willen Catalaans als officiële Europese taal

Vrijwel het hele onderwijs wordt nu al in het Catalaans gegeven, volgens historicus Arnau González Vilalta moet dit diep verankerd worden in de wet. „Het onderwijs moet gegarandeerd worden zonder enig juridisch dispuut erover.” Verder is de internationale erkenning van het Catalaans als officiële taal van een land cruciaal, stelt hij. Catalaans wordt de voertaal op straat, in de media, bioscopen en op tv.

Foto Jon Nazca/Reuters
Foto Albert Gea/Reuters
Foto Susana Vera/Reuters

6 De Catalanen willen toegang krijgen tot Europol

Na de terreurdaden in augustus waarbij zestien doden vielen, bleek dat de Catalaanse politie niet zonder meer gebruik kon maken van internationale informatie. De Catalaanse politie, de Mossos d’Esquadra, leidde wel meteen het onderzoek, maar bleef verstoken van Europol-berichten. „Onze veiligheid stond daardoor op het spel”, zegt de Catalaanse advocaat Maria Vila.

7 Ze willen een nieuw verbod op stierenvechten

Het Catalaanse parlement verbood in 2010 stierengevechten met dodelijke afloop in Catalonië. Het Spaanse constitutionele hof verklaarde dat besluit zes jaar later nietig. Zo zijn er meer Catalaanse wetten die volgens Alfred Bosch, nationalistisch raadslid van de gemeente Barcelona, in werking zullen treden als het Spaanse hof niets meer te zeggen heeft in Catalonië. „Het gaat dan onder meer om wetgeving die de gelijkheid tussen man en vrouw waarborgt, die huisuitzettingen verbiedt en die voorkomt dat armen van gas en licht worden afgesloten.”

8 Ze willen een eigen land met een eigen paspoort

Volgens de separatisten zouden Catalanen al binnen een aantal dagen na het referendum aanspraak kunnen maken op hun nieuwe nationaliteit. „Ik voel me mijn hele leven al Catalaan. Hoe goed Spanje ons ook zou behandelen, maar ik blijf altijd een separatist”, stelt Pere Garriga, burgemeester van het Catalaanse plaatsje Arbúcies. „Ik heb het over mijn taal, cultuur, gewoontes en tradities. Alle Catalaans. Het zou mooi zijn als daar een eigen paspoort bij komt.”

9 FC Barcelona strijdt niet meer om de Spaanse titel

Volgens Tito Hernández, vice-voorzitter van fanclub Johan, vindt de FC wel ergens anders onderdak. „Andorra speelt in de Spaanse en Monaco in de Franse competitie. Landen genoeg die ons Barça erbij willen hebben”, stelt de Cruijff-fan. Er komt wel een Clásico landenvoetbal bij: Spanje-Catalonië. Catalonië zal meedoen aan de Spelen. Barcelona zal zich mogelijk weer aanmelden als gaststad. Die van 1992 waren een enorm succes.

10 Vaarwel monarchie, leve de republiek Catalonië

De Catalanen zullen op democratische wijze bepalen wie staatshoofd van het land wordt.