Recensie

Tropenkoorts in zwart-wit

Historisch drama

‘Vazante’ schetst een historisch correct verleden, maar is tegelijkertijd ook een mythische hellepoel.

De waanzin staat in ieders ogen. Hoewel Daniela Thomas ons in Vazante meeneemt naar een historisch correct (en aan de hand van de schilderijen van Nederlandse schilders gereconstrueerd) verleden, is het ook een mythische hellepoel in zwart-wit, een nachtmerrie van dromen van een onbestaanbaar Eldorado, gestrand in modder, tropenkoorts, godsdienstwaanzin en incestueuze kolder.

We volgen een keten van losgetrokken gebeurtenissen tussen de dood in het kraambed van de echtgenote en de eerstgeborene van de rijke slavenhandelaar Antonio en de geboorte van zijn zwarte bastaardzoon, die parallel loopt met Antonio’s psychische ineenstorting. Twee symbolisch geladen ijkpunten in een film die onderzoekt hoe het kolonialisme met z’n nieuwe bewoners, hiërarchische verhoudingen en exploitatie de basis heeft kunnen vormen voor een nieuw land. De film stipt met profetische schwung thema’s aan als uitputting van natuurlijke hulpbronnen – eerst de mijnen, later het vruchtbare land – en verhoudt zich met de inktzwarte precisie van z’n kleurenpalet tot onderwerpen als racisme en anders-zijn. Het is een zwijgzame, vaak ook introverte film, eentje die niet met woorden betoogt, maar met beelden.

Als regisseur heeft Daniela Thomas altijd een beetje in de schaduw gestaan van Walter Salles (The Motorcycle Diaries). En ook van haar eigen werk als beeldend kunstenaar, theaterregisseur en tentoonstellingsmaker. Vorig jaar was ze mede-verantwoordelijk voor de openingsceremonie van de Olympische Spelen in Rio, die op zoek ging naar wat de Braziliaanse identiteit nu precies is.

Haaks op dat spektakel staat nu de sobere, ingetogen stijl van haar eerste solo-regie, maar het thema blijft hetzelfde. Thomas kiest een periode uit het koloniale verleden, 1821 om precies te zijn, vlak voordat Brazilië Brazilië werd, en ontdekkingsreizigers, goud- en gelukszoekers de provincie Minas Gerais ontgonnen. En, zo moet je wel concluderen na het zien van de film, weerloos als een onverschillig gebruikte vrouw weer achterlieten.