Cultuur

Interview

Interview

Maandag, een dag na de Bondsdagverkiezingen: in Berlijn worden de billboards met de lijsttrekkers na gedane zaken weer opgeruimd.

Foto’s Gregor Fischer/AFP, Christian Mang/Reuters

‘Onze belangrijkste zeehaven is Rotterdam’

Premier Noordrijn-Westfalen (CDU) De nieuwe premier van Noordrijn-Westfalen is een steunpilaar van Angela Merkel. Deze dinsdag komt hij kennismaken in Den Haag. Het zal gaan over de verkiezingen, maar vooral over infrastructuur en economie.

Sinds eind juni heeft Nederland een nieuwe buurman. In de grote Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen is de ervaren CDU-politicus Armin Laschet aangetreden als minister-president. Hij wil de banden met Nederland, verreweg zijn belangrijkste handelspartner, aanhalen. Zijn eerste buitenlandse reis is daarom naar Den Haag. Laschet wordt deze dinsdag ontvangen door de koning en premier Rutte. Woensdag bezoekt hij de haven van Rotterdam.

De uitslag van de Bondsdagverkiezingen noemt Laschet, een prominente steunpilaar van Angela Merkel, „voor alle partijen moeilijk”. Des te belangrijker, laat hij in een e-mail weten, „dat alle democratische partijen zich nu inspannen voor een constructieve formatie”.

In Noordrijn-Westfalen (NRW) vormde de CDU dit voorjaar een coalitie met de liberale FDP – volgens Laschet kunnen de ervaringen die daarmee zijn opgedaan helpen bij de regeringsvorming in Berlijn – waar die combinatie, aangevuld met de Groenen, nu de enige regeringsoptie lijkt. Voorop stond in NRW dat „honderdduizenden banen belangrijker zijn dan coalitietactiek”.

Anders dan veel van zijn partijgenoten heeft Laschet de afgelopen jaren pal gestaan achter bondskanselier Merkel en haar vluchtelingenbeleid. Tegen de verwachting in won hij in mei de deelstaatverkiezingen. Noordrijn-Westfalen is van oudsher een bolwerk van de SPD. „Mijn strategie was de verkiezingen te winnen in het centrum, met een pro-Europese koers, en geen cultuurstrijd tegen andere religies te voeren. Geen islam-bashing, maar een tolerante campagne die inzette op het samenleven van mensen. Anderen zeiden: ‘We moeten conservatiever en agressiever worden, meer polariseren.’ Maar dat willen de mensen niet. Ze willen zakelijke antwoorden op hun problemen.” En daar blijft hij bij, ook na de uitslag van zondag.

Lees ook over de uitslag van de Duitse verkiezingen: Merkel blijft, maar AfD is de échte winnaar

Misdaadbestrijding

„Onze belangrijkste zeehaven is niet Hamburg maar Rotterdam”, zegt Laschet. „We willen met de havens van Zeebrugge, Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen tot een gezamenlijke aanpak van de infrastructuur komen.”

Hoewel economische onderwerpen hoog op de agenda staan bij de besprekingen in Den Haag, komt de uitslag van de Bondsdagverkiezingen zonder twijfel ook aan de orde. In een gesprek met NRC, afgelopen vrijdag in Berlijn, sprak Laschet behalve over de politieke situatie in Duitsland ook over de verwevenheid van de Nederlandse economie met die van NRW en de noodzaak van intensievere samenwerking op het gebied van misdaadbestrijding.

Over de verwachte doorbraak van anti-immigratiepartij AfD zei Laschet: „Het is voor Duitsland iets nieuws, maar in de Europese context is het niet ongebruikelijk dat radicaal-populistische partijen succes hebben. Ik maak me vooral grote zorgen dat door deze nieuwe partij de toon van het debat in de Bondsdag, en daarmee in het hele land, zich zal verscherpen. Want zij zaaien liever verdeeldheid dan dat ze een idee hebben hoe je de maatschappij kunt samenbrengen.”

Het komt erop aan de nieuwe Bondsdagleden van de AfD „niet tot martelaren te maken die steeds in de slachtofferrol zitten. Maar we moeten ze wel krachtig weerwoord bieden en offensief de gemeenschappelijke waarden verdedigen waarvoor we ons de afgelopen zeventig jaar hebben ingezet. We moeten vooral niet hun toon overnemen en gaan praten zoals zij.”

Voor Nederland is Duitsland de belangrijkste handelspartner – en voor 30 tot 40 procent gaat het om handel met NRW. De totale Nederlandse export naar Duitsland in 2016 bedroeg 83,6 miljard euro, Nederland importeerde voor 79,1 miljard euro uit Duitsland. En het eerste halfjaar van 2017 geeft verdere groei te zien.

Laschet wil in Nederland bespreken hoe de handel nog versterkt kan worden door verbetering van de infrastructuur. Daarbij gaat het om wegen (NRW staat door zijn files bekend als Stauland), bruggen (die aan vernieuwing toe zijn) en spoor. Het doortrekken van de Betuwelijn in Duitsland is een prioriteit, ook van de regering in Berlijn, zegt Laschet.

Veel grote projecten in Duitsland komen traag op gang vanwege de complexe regelgeving en tijdrovende bezwaarprocedures. Laschet wil ervoor zorgen dat vergunningen sneller verstrekt worden. Hij ziet Nederland daarbij als voorbeeld. „Als ik zie hoe snel in Nederland een brug bedacht, gepland en gebouwd wordt, dan zijn we in Duitsland gewoon te traag, door overregulering.”

Het doortrekken van de Betuwelijn in Duitsland is een prioriteit, ook van de regering in Berlijn

Woninginbraken

De strijd tegen woninginbraken en andere criminaliteit, een belangrijk thema in Duitsland, wil Laschet ook aan de orde stellen in Nederland. „Oost-Europese inbrekersbendes komen uit Nederland, plegen inbraken in Duitsland en trekken zich dan weer terug achter de grens. We moeten allebei erkennen: bij de aanpak van dat internationale probleem hebben we meer samenwerking nodig.”

Het Ruhrgebied is al decennia verwikkeld in een moeizaam proces van sanering en modernisering. Vorige week betoogden staalarbeiders tegen de fusieplannen van de staalconcerns ThyssenKrupp en Tata, bevreesd voor banenverlies. Op hun hesjes stond ‘Staal is toekomst’, maar gaat dat nog op? Laschet is daarvan overtuigd. „Europa moet vasthouden aan zijn staalindustrie. Ook in een digitale toekomst hebben we staal nodig, voor bruggen, huizen, lift, voertuigen. En een staalfabriek in Duisburg is een bijdrage aan het klimaat, want in China en India wordt onder veel slechtere omstandigheden geproduceerd.”