Zweet geeft vingers meer grip op gladde voorwerpen

Biofysica

Zweet geeft vingers meer grip op gladde dingen. Door dat vocht zwellen de richels van de vingerafdruk snel op, wat meer houvast geeft.

Getty Images

Een pen met een rubberen grip geeft je meer houvast dan een gladde pen. Dat voel je meteen. Het rubber zorgt voor meer wrijving tussen pen en vingers, waardoor je er minder snel vanaf glijdt.

Maar dat verschil tussen glad en stroef is een tijdelijk effect. Je grip op een glad oppervlak neemt namelijk toe als je het langer vasthoudt. Een groep Franse en Engelse onderzoekers zag dat de huid van de vingertoppen zachter wordt wanneer er langer contact is met een glad oppervlak. Ze testten het op glas. Ze publiceerden hun resultaten maandag in PNAS.

De onderzoekers drukten gewassen en gedroogde wijsvingers van twee proefpersonen twee minuten tegen een glazen prisma. Hetzelfde deden ze bij een blokje siliconen. Ze keken naar grootte van het vingeroppervlak dat contact maakt met de prisma of het blok. Dat oppervlak wordt bepaald door de ribbels die de lijnen van je vingerafdruk vormen. Naarmate de vinger langer tegen het glas gedrukt werd, werden de lijnen van de afdruk steeds dikker en beter zichtbaar: het oppervlak dat contact maakte nam toe.

„De ribbels zijn normaal gesproken stevig”, vertelt Michael Adams, hoogleraar aan de University of Birmingham in Engeland. „Maar als je een glas, of een ander glad oppervlak vasthoudt, wordt je huid zachter door vocht uit je zweetklieren dat erin trekt.” Daardoor worden de ribbels breder en neemt de wrijving toe, waardoor je meer grip hebt, vertelt hij.

De vingers moeten het zweet echter subtiel doseren. „Meer vocht zorgt niet altijd voor meer grip”, mailt Roger Lewis, hoogleraar aan de University of Sheffield in Engeland. Hij is niet betrokken bij de PNAS-studie, maar deed eerder onderzoek naar de grip van zweterige handen. „Als je vingertoppen verzadigd zijn, zorgt meer vocht ervoor dat je vinger juist wegglijdt. Het water wordt dan een glijmiddel.”

Na ongeveer 10 tot 20 seconden is de huid optimaal gehydrateerd, waarna de grip niet verder verbetert. Bij het rubberen blok was de grip bijna meteen optimaal. De huid wordt daarna nog wel zachter, maar doordat het contact tussen het blok en de vinger al maximaal is, zorgt dit niet voor meer grip. Daarom schrijft een pen met rubberen grip al meteen prettiger als je hem oppakt. „Deze kennis over grip kunnen we gebruiken om touchscreens van telefoons en tablets beter te kunnen voelen”, vertelt Adams.

Onderzoek naar zweet en grip was er al voordat er tablets bestonden. Uit een onderzoek in 1975 bleek dat bij mensen en sommige dieren de handpalmen en voetzolen alleen bezweet raken bij inspanning en stress en niet bij hoge temperaturen; denk maar aan de klamme handen die je krijgt als je zenuwachtig bent. Stress maakt het lichaam klaar voor een vlucht- of vechtreactie. Het zweet op handen en voeten dient dus niet om het lichaam af te koelen. In 1975 stelden de onderzoekers al dat vocht zorgt voor meer wrijving en dus meer grip met de ondergrond als je snel moet vluchten.