Column

James Cameron scoort tegen Wonder Woman

Coen van Zwol

Volgens Patty Jenkins begrijpt James Cameron ‘Wonder Woman’ niet. Omdat hij een man is. Maar heeft Cameron een punt dat Wonder Woman een stap terug is na Sarah Connor en Ellen Ripley?

Sterregisseur James Cameron (Titanic, Avatar) kondigde vorige week deel zes in de Terminator-reeks aan. Met verrassend genoeg de inmiddels 61-jarige Linda Hamilton en de 70-jarige Arnold Schwarzenegger in hoofdrollen.

Zowel Cameron als Hamilton verliet al na deel twee (Judgement Day, 1991) de ‘filmfranchise’ over een robot die in de tijd terugreist om Sarah Connor (Hamilton) te vermoorden, de moeder van de toekomstige verzetsleider in een oorlog tegen de machines. Daarna kwakkelde de reeks richting het chaotische, hopeloos in eigen tijdparadoxen verstrikte vijfde deel, Terminator Genisys (2015).

Vanwaar Camerons hernieuwde interesse? Nostalgie naar de serie waarmee hij ooit doorbrak? Hij hoopt vooral een feministisch statement te maken, tekende vakblad The Hollywood Reporter op. „Er zijn zoveel 50- of 60-jarige kerels die nog steeds schurken doden”, aldus Cameron. Maar geen enkele vrouw.

Dat klopt strikt genomen niet: de bejaarde Helen Mirren knalde als superspion Victoria schurken bij bosjes neer in geri-actiekomedies Red en Red 2. Maar Cameron dient met zijn viering van de oudere actieheldin wel de vrouwelijke regisseur Patty Jenkins van superheldenhit
Wonder Woman van repliek.

In een interview met The Guardian noemde Cameron in augustus „het zelfvoldane schouderkloppen in Hollywood” over Wonder Woman misplaatst. Als „geobjectiveerd icoon” is zij een stap terug na actieheldin Ripley (Sigourney Weaver) uit de Alienreeks – Cameron regisseerde deel twee, Aliens – en Sarah Connor uit Terminator. Cameron: „Sarah Connor was geen schoonheidsicoon. Ze was sterk, ze was getroebleerd, ze was een vreselijke moeder. Maar ze won respect door pure taaiheid.”

Patty Jenkins sloeg terug via Twitter. „Als vrouwen altijd hard, taai en sterk moeten zijn om gewaardeerd te worden [...] en we een icoon van alle vrouwen niet mogen vieren omdat zij aantrekkelijk en liefdevol is, zijn we niet erg ver gekomen.”

Maar Cameron heeft een punt. Ontsloegen de VN vorig jaar Wonder Woman niet al na twee maanden als goodwill-ambassadeur voor vrouwen na feministische kritiek? Haar „geseksualiseerde uiterlijk” zou volgens een petitie de „objectivering van vrouwen” bevorderen. Zo kan je ook van de ‘female gaze’ van de film Wonder Woman heel wat afdingen. Is de superheldin daar niet gewoon een lekker stuk van het naïeve ‘born sexy yesterday’-type? Door een man wakker gekust, gemotiveerd door zijn liefde?

Sarah Connor versus Wonder Woman raakt een feministische oerkwestie. Mannen verslaan op eigen terrein – powerfeminisme – of vrouwelijke waarden als liefde en harmonie beklemtonen? Maar verder debat kwam er niet, omdat regisseur Jenkins collega Cameron de mond snoerde met de ultieme dooddoener uit de identiteitspolitiek. Hij snapt haar film niet, „want hij is een man”. Ook begrijpelijk: heel irritant als een kerel even komt ‘mansplainen’ wat het ware feminisme inhoudt. Zelfs als dat filmsetmacho James Cameron is, die zijn film bevolkt met ijzersterke vrouwen en er zelf een stuk of vier trouwde – producer Gale Anne Hurd, actrice Linda Hamilton, regisseur Kathryn Bigelow – voordat hij settelde met een actrice die haar carrière voor hem opgaf.

Of Terminator 6 nou doorgaat of niet, Cameron scoort met zijn pleidooi voor de oudere actieheldin hoe dan ook een punt tegen Wonder Woman. Want die is eeuwig jong, strak en sexy, ook in Patty Jenkins’ versie.