Column

Het misverstand

Afgelopen weekend stond in de Volkskrant het artikel Het misverstand drank, over wat volgens auteur Ianthe Sahadat de lievelingsverslaving van Nederland is: drinken. De strekking was dat alcohol veel schadelijker is dan men al dacht en dat zoiets als verantwoordelijk drinken gewoon niet bestaat. Ik vond het een moedig stuk. Die ene keer wanneer ik iets schrijf over alcoholmisbruik, krijg ik stapels boze reacties: dat ik het over de problemen in de wereld moet hebben, in plaats van over niets.

„Ik snap drinkers wel”, zegt mijn zus, psycholoog en net als ik al bijna haar hele leven geheelonthouder. „Het is een dagelijkse ontsnapping aan jezelf. We zitten in een tijd waarin het bestaan gewoon te zwaar is: te veel prikkels, te veel stress, te veel druk. Natuurlijk gaan sommigen dan drinken. En worden ze boos als je daar iets van zegt.”

Toen ik als jongere verdrietig en overwerkt was, schreef de dokter me oxazepam voor. Daardoor ontdekte ik opeens hoe het leven kon zijn als je niet constant angstig en gespannen was. Ik vond het ontzettend moeilijk om weer met die medicatie te stoppen: het voelde alsof ik een vrijplaats moest opgeven. Iets waar je naar uit kon zien als je een rotdag had, een garantie dat je aan de sfeer of stemming waarin je zat opgesloten, even kon ontsnappen. Wat voor mij oxazepam was, is voor anderen alcohol. Ik ken genoeg mensen die zeggen dat ze drank niet eens lekker vinden, maar dat het, om het met Spinvis te zeggen, het randje van de dag haalt. Zoiets valt lastig te bestrijden.

Jaren geleden stond ik met mijn zus voor een café. Binnen begon een opstootje: een dronken mevrouw zocht met iedereen ruzie. Op een gegeven moment werd ze de kroeg uitgezet. Herhaaldelijk probeerde ze binnen te komen (op het laatst zelfs via het schuifraam) maar ze werd er steeds weer uitgegooid, waarop ze maar tegen ons begon te roepen. Mijn zus bromde dat die mevrouw in plaats van ons lastig te vallen, ook gewoon minder kon drinken. Dan mocht ze de kroeg wel in. De mevrouw keek mijn zus lang aan (mijn zus dacht echt even dat ze haar ging slaan) en zei toen:

„Wie ben jij om mijn troost te veroordelen?”

Die woorden spoken door mijn hoofd als ik lees hoe goed het zou zijn als iedereen gewoon stopte met drinken. Ik zou het geweldig vinden als niemand meer dronk, maar het lijkt me onhaalbaar. De wereld waarin we leven wordt door sommigen slechts volgehouden als ze de druk kunnen verdunnen met alcohol. Zij zullen drank niet zonder slag of stoot opgeven, ook al worden ze ochtend na ochtend wakker met barstende koppijn van de troost.

heeft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.