NRC checkt: ‘Eerste keer dat bekerhouder er in de eerste ronde uitgaat’

Dat schreef de Volkskrant een dag na de overwinning van AVV Swift op Vitesse op de website.

Vitesse-speler Navarone Foor verlaat het veld nat het verlies in het KNVB bekerduel tegen AVV Swift. Vitesse verloor na strafschoppen met 5-3. Foto ANP

De aanleiding

Het publiek stormde afgelopen woensdag het kunstgras aan het Amsterdamse Olympiaplein op. AVV Swift, een kleine volksclub uit Zuid, had als hoofdklasser na strafschoppen het grote Vitesse uitgeschakeld in de eerste ronde van de KNVB-beker. Vitesse was titelhouder, won vorig jaar in de finale met 2-0 van AZ. Sensationeel was de overwinning, historisch zelfs volgens meerdere media. Hoe historisch precies? De Volkskrant schreef de ochtend na de wedstrijd in een reportage voor de website: „Nog nooit verloor de titelhouder het daaropvolgende seizoen in de eerste ronde.”

Waar is het op gebaseerd?

We vragen de auteur van het stuk, sportredacteur Just Fontein, waar hij de statistiek vandaan heeft. Die verwijst naar Voetbal International.

In de artikelen op de website van het blad over de wedstrijd komt inderdaad een dergelijk feitje langs, maar wel anders geformuleerd: VI heeft het over de eerste keer dat de bekerhouder in de openingsronde door een niet-prófclub werd verslagen.

En, klopt het?

Met behulp van de websites Voetbalarchieven.nl en RSSSF.com (de thuisbasis van een internationaal gezelschap dat zich bezighoudt met voetbalstatistieken) gaan we alle jaargangen in de geschiedenis van het bekertoernooi langs – van het seizoen 1898/1899 tot het huidige.

Er zitten nogal wat haken en ogen aan. Zo zijn er in de begindagen van de beker, toen nog de Holdert Cup, clubs die het ene seizoen de titel wonnen en het jaar erna niet meededen (neem het eerste elftal van HFC in 1904/1905 en het tweede elftal van Quick Den Haag in 1910/1911). Of bekerhouders die niet werden uitgeschakeld in wat letterlijk dé eerste ronde van het toernooi was, maar wel hún eerste ronde. Door de jaren heen zijn er verschillende periodes geweest waarin bepaalde teams, meestal de topteams, later in het toernooi instroomden. Het eerste elftal van Quick Den Haag won in 1910/1911, hoefde het jaar erna niet in de eerste ronde in actie te komen, maar pas in een tussenronde, en daarin werd wel verloren van Haarlem. Dit is in de geschiedenis van de beker nog wel vaker gebeurd: nogmaals Quick in 1916/1917 bijvoorbeeld – de derde ronde was hun openingsronde – of later in het geval van onder andere Sparta (1962/1963), Feyenoord (1965/1966), Ajax (1972/1973) en FC Twente (2001/2002).

En dan is er nog het voorbeeld van RCH, dat in het seizoen 1917/1918 de beker won, waarna een bekerseizoen werd overgeslagen. Het daaropvolgende jaar verloor RCH in de eerste ronde van Schoten.

Al deze voorbeelden weerleggen de bewering van de Volkskrant nog niet. Maar die blijkt in de strikste opvatting alsnog niet te kloppen. In 1906/1907 verloor Concordia als bekerwinnaar van het voorgaande seizoen in de eerste ronde. En het gebeurde nog drie keer: VSV in 1938/1939, Wageningen in 1948/1949 en Fortuna’54 in 1964/1965. Het gebeurt zelden, maar daarin was de overwinning van Swift op Vitesse dus niet historisch.

Maar klopt de bewering zoals VI die had geschreven dan wel? Jazeker. Nou kun je flauw zijn en zeggen dat technisch gezien álle clubs voor 1954 amateurclubs waren en alle uitschakelingen dus gebeurden door niet-profclubs, maar dat was natuurlijk geen gelijk speelveld. Er is sinds het begin van het profvoetbal geen profclub geweest die als titelhouder in de eerste ronde van een amateurclub verloor, zelfs niet als je de definitie verbreedt naar de eerste ronde die de ploeg daadwerkelijk speelde.

Conclusie

De overwinning van Swift op Vitesse was met recht historisch te noemen, alleen niet op de manier waarop de Volkskrant dat in eerste instantie deed. Mede ingegeven door de aankondiging van de rubriek heeft de krant na wat eigen pluiswerk het bewuste zinnetje gecorrigeerd.

„Nog nooit verloor de titelhouder het daaropvolgende seizoen in de eerste ronde”, die bewering is onwaar. Nu staat er: „Vitesse is de eerste bekerhouder die als profclub in de eerste ronde wordt uitgeschakeld door amateurs.” Dit klopt wel helemaal.

Lees ook het bericht over de wedstrijd: Vitesse in eerste bekerronde uitgeschakeld door AVV Swift