Abe wil profiteren van chaos bij Japanse oppositie

Vervroegde Verkiezingen

Japan gaat al in oktober naar de stembus. Premier Abe ziet zijn kans schoon nu de dreiging uit Noord-Korea hem wat extra steun oplevert.

Foto Toru Hanai/Reuters

De Japanse premier Abe kondigde maandag plotseling aan het parlement een jaar voor het einde van de zittingstermijn te ontbinden. De Japanners kiezen nu op 22 oktober een nieuw parlement.

„De stem van het volk” moet gehoord worden vanwege de problemen met Noord-Korea en om sociale en economische problemen aan te pakken, zei de premier in een persconferentie. Japan heeft volgens Abe een revolutie van productiviteit en geavanceerde technologie nodig om problemen met vergrijzing en een dalend geboortecijfer het hoofd te bieden. Hij wil 2.000 miljard yen (15 miljard euro) in de economie pompen voor sociale ondersteuning en onderwijs.

Pacifisme schrappen

Het is Abes oude refrein. Bij vorige verkiezingen bezorgde hem dit overwinning na overwinning. Mogelijk kijken Japanse kiezers er ditmaal dwars doorheen. Deze verkiezingen gaan niet om ‘Abenomics’. Abe wil aan de macht blijven, zodat hij het pacifisme uit de Grondwet kan schrappen. Dat is de rode lijn van Abes leiderschap de afgelopen vijf jaar.

Een reeks van corruptieschandalen heeft Abe echter impopulair gemaakt. Enkel de dreiging van Noord-Korea heeft zijn populariteit weer enigszins opgevijzeld.

„Abe realiseert zich dat hij door de schandalen in de hoek wordt geduwd. Het is onwaarschijnlijk dat de steun voor zijn kabinet de komende tijd verder toeneemt dankzij de Noord-Koreaanse dreiging en chaos bij de oppositiepartijen. Hij hoopt als het ware op de ‘resetknop’ te drukken, zodat hij aan de macht kan blijven en de grondwet kan herzien”, zegt politicoloog Koichi Nakano.

Door hervormingen kan de zwakke oppositie alsnog een bedreiging vormen. Kort voor Abes persconferentie richtte de gouverneur van Tokio, Yuriko Koike, een nieuwe partij op. De vorige partij die zij oprichtte, bezorgde Abes regerende LDP het grootste verlies in de partijgeschiedenis, bij verkiezingen voor het parlement van Tokio. De LDP verloor daarbij in juli bijna 60 procent van haar zetels.

Bovendien zijn de communistische partij JCP en de Democratische Partij (DP) het er bijna over eens niet tegen elkaar te concurreren in belangrijke kiesdistricten. „Het is verre van zeker dat Koike en haar nieuwe partij de belangrijkste uitdaging voor Abe zullen zijn, omdat het vooral gebakken lucht is”, zegt politicoloog Nakano. „Als de DP en JCP inderdaad nauw samenwerken, zullen de oppositiepartijen volgens sommige voorspellingen grote overwinningen behalen in Tokio.” Met deze vervroegde verkiezingen hoopt Abe dat te voorkomen, en aan de macht te blijven.

Correctie: in een eerdere versie van dit artikel stond dat de nieuwe verkiezingen op 22 november zullen plaatsvinden, dat moet 22 oktober zijn.