Opkomst Koerdisch referendum zeker 78 procent

Ondanks internationale bezorgdheid en dreigementen uit Bagdad, Ankara en Teheran gingen veel Iraakse Koerden naar de stembus.

Koerden vieren feest in de Noord-Iraakse stad Kirkuk, waar maandag werd gestemd voor een onafhankelijke Koerdische staat. Foto Ahmad Al Rubaye / AFP Photo

De opkomst bij het Koerdische onafhankelijkheidsreferendum in Noord-Irak is maandag zeker 78 procent. Volgens de Koerdische TV-zender Rudaw werd dit opkomstpercentage een uur voor het sluiten van de stembussen behaald. De stembussen zouden om 18.00 uur lokale tijd sluiten, maar bleven langer open doordat er nog lange rijen stonden voor de stembureaus in Noord-Irak.

Na het stemmen gingen grote groepen Koerden de straat op in steden in Noord-Irak. In Kirkuk stelde de gouverneur een avondklok in na het sluiten van de stembussen. De olierijke stad wordt gezien als het brandpunt van het etnische conflict tussen Iraakse koerden en Arabieren.

Er zijn ruim vijf miljoen kiesgerechtigden die bij het referendum hun stem mochten uitbrengen. De verwachting is dat de uitkomst, die in de loop van dinsdag wordt verwacht, een ruime zege voor het ‘ja’-kamp zal uitlopen. Hoewel de uitslag van het referendum niet-bindend is, wordt een ‘ja’ gezien als een versterking van het mandaat van de Koerdische leider Masoud Barzani om gesprekken over een eigen Koerdische staat nieuw leven in te blazen.

Stemmen ondanks dreigementen

De hoge opkomst werd gehaald ondanks dreigementen van de Iraakse regering om niet te gaan stemmen. De regering in Bagdad verklaarde het referendum als niet-wettig omdat het vreest voor het verlies van het olierijke grondgebied. Voorafgaand aan het referendum ging er een internationaal verzoek uit om olie uit Noord-Irak te boycotten.

Correspondent Gert van Langendonck was in Erbil, zijn reportage: Koerden hoopvol naar stembus ondanks druk uit Turkije en Iran

Ook was er druk uit Turkije en Iran, waar de Koerden een belangrijke etnische minderheid vormen en waar wordt gevreesd voor een oplaaiend afscheidingssentiment. De Turkse president Erdogan dreigde maandag de belangrijkste olieleiding af te sluiten met Noord-Irak en sloot zelfs een militaire interventie niet uit. Eerder sloot Iran de grens met Noord-Irak vanwege het aanstaande referendum.

Ook de internationale gemeenschap vreest onrust door de stembusgang en een mogelijk ‘ja’ als uitslag. In een verklaring van de Secretaris-Generaal van de VN werd het referendum “potentieel destabiliserend” genoemd.

Midden-Oostencolumnist Carolien Roelants legt in deze video uit waar de verdeeldheid van de Koerden vandaan komt, maar waarom Turkije en Iran het referendum toch vrezen.