Redt de Republikein John McCain wederom Obamacare?

Een nieuw voorstel van de Republikeinse partij om in de VS een ander zorgstelsel in te voeren, lijkt al te stranden voordat het in stemming is gebracht. President Trump: ,,Verschrikkelijk, verschrikkelijk.”

Foto Reuters

Gaat John McCain de geschiedenis in als de Republikein die Obamacare redde? Vrijdag gaf de 81-jarige senator uit Arizona een verklaring uit waarmee hij waarschijnlijk de doodsteek gaf aan het nieuwste voorstel van zijn partij voor een zorgwet ter vervanging van Obamacare: „Ik kan niet naar eer en geweten voor het Graham-Cassidy voorstel stemmen”, aldus McCain.

Afgelopen weken probeerden de Republikeinen met een soort wanhoopsactie nog één keer het zorgverzekeringsstelsel Obamacare te vervangen. Komende week zou de Senaat stemmen over een wetsvoorstel van de senatoren Lindsey Graham en Bill Cassidy, waaronder vanaf 2020 de verantwoordelijkheid voor de zorg naar de staten zou verschuiven.

Al voorspelde de medische sector dat dit een immense chaos zou veroorzaken, en al was het voorstel nog niet doorgerekend, zodat de gevolgen onbekend waren - toch willen de Republikeinen het voorstel, dat half september was gepresenteerd, per se voor 30 september in stemming brengen.

Dan loopt namelijk een wettelijke termijn af die bepaalt dat 51 stemmen voor goedkeuring genoeg zijn. De Republikeinen hebben 52 senaatszetels plus de stem van vicepresident Mike Pence. Zij kunnen zich dus het verlies van slechts twee Republikeinen veroorloven om het voorstel erdoor te krijgen. Omdat ook de libertaire senator Rand Paul zich tegen heeft verklaard en de gematigde Republikense senatoren Susan Collins en Lisa Murkowski nog aarzelen, lijkt met McCains verklaring het voorstel vrijwel kansloos geworden. Collins en Murkowski stemden immers tegen alle andere Republikeinse zorgvoorstellen, net als de 48 Democraten in de Senaat.

Lees ook over hoe de Republikeinen Obamacare toch gingen waarderen: ‘Trump zou toch voor ons zorgen?’

Dramatische rentree

Opnieuw speelt John McCain daarmee een hoofdrol in de politieke soap rond de vervanging van Obamacare. Eerdere wetsvoorstellen van de Republikeinen daartoe gingen afgelopen maanden al op spectaculaire wijze ten onder in het Congres. Eind juli torpedeerde McCain, zelf op dat moment net gediagnosticeerd met een hersentumor, na een dramatische rentree in de Senaat het toen voorliggende Republikeinse voorstel. Daarbij hield hij in de senaat een emotionele rede waarin hij de polarisatie in het Congres hekelde. Hij pleitte voor meer samenwerking en meer zorgvuldigheid bij beleid voor een sector waarin levens op het spel staan en die een zesde van de Amerikaanse economie omvat. Zijn uiteindelijke ‘nee’ deed het Congres hoorbaar naar adem happen.

Zijn schriftelijke verklaring van vrijdag was in dezelfde trant:

„Ik geloof dat we met samenwerking tot beter werk zouden komen, Republikeinen en Democraten, en we hebben dat nog niet geprobeerd. Ik kan het voorstel [van Graham-Cassidy, red.] ook niet steunen zonder dat ik weet hoeveel het zou kosten, hoe het verzekeringspremies beïnvloedt, en hoeveel mensen het zal helpen of schaden.”

De druk op Republikeinen om in te stemmen met het voorstel, hoe onvoldragen ook, blijft evenwel enorm.

Trump reageert kritisch

Tijdens hun zeven jaar in de oppositie beloofden ze Obamacare af te schaffen, maar nu ze aan de macht zijn, kunnen ze het niet over een vervanging eens worden. Ook is de partij verrast door luid protest onder kiezers – het bleek niet eenvoudig Amerikanen een verworvenheid, hoe omstreden ook, weer af te nemen.

Een ruime meerderheid van de Amerikanen wil Obamacare behouden.

Toch blijven de Republikeinen proberen het te ontmantelen. Ze hebben een veel soberder en goedkoper zorgstelsel nu eenmaal nodig om hun ándere grote wens in vervulling te laten gaan: belastingverlaging. Daarnaast onthulde The New York Times onlangs dat geldschieters van senatoren in toenemende mate de hand op de knip houden omdat de Republikeinse senatoren in het Congres de beloofde zorg- en belastingwetten niet voor elkaar krijgen.

Maar de doodzieke John McCain lijkt dat allemaal niet veel meer te kunnen schelen. Bij andere kwesties weerstreeft hij vaak president Trump - die tijdens zijn campagne McCains krijgsgevangenschap van vijf jaar tijdens de Vietnamoorlog bagatelliseerde – maar hij stemt uiteindelijk doorgaans toch met zijn partij mee. Maar nu het om gezondheidszorg gaat lijkt McCain vastbesloten alleen zijn geweten te volgen. Dat een van de indieners van de wet, Lindsey Graham, een goede vriend van hem is, heeft de senator evenmin weerhouden.

Tijdens een rally in Alabama, vrijdagavond, noemde president Donald Trump McCains standpunt „verschrikkelijk, verschrikkelijk”, en verweet hem een verkiezingsbelofte te breken. Ook op Twitter viel Trump McCain aan. Hij verweet hem onder meer „Arizona te laten stikken” en te zijn gezwicht voor de Democratische leider in de Senaat, Chuck Schumer.